Odpowiada Prawnik Poznań | Adwokat Poznań | Adwokat od rozwodów Poznań
Rozpad pożycia małżeńskiego to trudny moment dla obu stron. Zdarza się jednak, że tylko jeden z małżonków dąży do rozwodu, podczas gdy drugi — z różnych względów — nie chce zgodzić się na rozwiązanie małżeństwa. Czy taka osoba ma jakiekolwiek prawa, które mogą powstrzymać rozwód? Czy brak zgody jednego z małżonków jest przeszkodą do orzeczenia rozwodu?.
Kiedy sąd może orzec rozwód?
Zgodnie z art. 56 § 1 Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego, sąd może orzec rozwód tylko wtedy, gdy „nastąpił zupełny i trwały rozkład pożycia małżeńskiego”. Oznacza to, że między małżonkami muszą ustać trzy podstawowe więzi: duchowa, fizyczna i gospodarcza.
Sąd Najwyższy w uchwale z dnia 28 maja 1995 roku stwierdził, że „ustanie któregokolwiek z elementów tej wspólnoty należy uznać za objaw rozkładu pożycia, nie przesądzając na podstawie tego tylko objawu stopnia rozkładu. Jednakże ustanie wspólnoty fizycznej lub gospodarczej może w konkretnym przypadku nie stanowić objawu rozkładu, jeżeli wynika ono z okoliczności niezależnych od małżonków lub z ich zgodnej woli uzasadnionej okolicznościami życiowymi. Przykładem takiej sytuacji może być ustanie współżycia fizycznego na skutek choroby małżonka, rozłączenie małżonków spowodowane pobytem w szpitalu, długotrwałym wyjazdem służbowym, pracą zarobkową małżonków w różnych odległych od siebie miejscowościach, itp. Brak natomiast wspólnoty duchowej (jej istnienie może się przejawiać nawet tylko w korespondencji) będzie zawsze objawem rozkładu pożycia” (uchwała SN(CI) z 28.05.1955 r., I CO 5/55, OSNCK 1955, nr 3, poz. 46).
Sąd bada zatem, czy istnieją realne szanse na odbudowanie relacji. Jeśli rozkład pożycia nie jest trwały (np. małżonkowie nadal mieszkają razem lub utrzymują bliskie relacje), sąd może oddalić powództwo rozwodowe.
Brak zgody na rozwód — czy wystarczy?
Rozwód nie może zostać orzeczony gdy:
- Nie nastąpił zupełny i trwały rozkład pożycia małżeńskiego;
- Mimo iż nastąpił zupełny i trwały rozkład pożycia, ale wskutek rozwodu ucierpi dobro wspólnych małoletnich dzieci albo z innych względów orzeczenie rozwodu będzie sprzeczne z zasadami współżycia społecznego;
- Żąda go małżonek wyłącznie winny rozkładu pożycia, chyba że drugi małżonek wyrazi zgodę na rozwód albo gdy odmowa zgody jest sprzeczna z zasadami współżycia społecznego.
Co jeśli rozwodu chce tylko małżonek winny?
Jak już wspomniano, rozwód – nawet mimo zupełnego i trwałego rozkładu pożycia – nie jest możliwy, gdy żąda go wyłącznie małżonek winny rozkładu pożycia, a drugi małżonek nie wyraża zgody na rozwiązanie małżeństwa i brak takiej zgody nie jest sprzeczny z zasadami współżycia społecznego.
To oznacza, że w sytuacji, gdy powództwo rozwodowe składa małżonek uznany za wyłącznie winnego rozkładu pożycia (np. zdradzający, porzucający rodzinę), a drugi małżonek nie zgadza się na rozwód — sąd może odmówić jego orzeczenia.
Jednak sąd każdorazowo analizuje, czy brak zgody nie ma charakteru złośliwego, obstrukcyjnego lub nieuzasadnionego. Jeżeli przykładowo małżonek kieruje się jedynie chęcią zemsty lub utrudnienia życia drugiej stronie, sąd może dojść do wniosku, że odmowa zgody na rozwód jest sprzeczna z zasadami współżycia społecznego i mimo wszystko rozwód orzec.
M.in. w wyroku z dnia 22 sierpnia 2018 roku Sąd Apelacyjny w Katowicach uznał, że „sprzeczna z zasadami współżycia społecznego jest odmowa wyrażenia zgody na rozwód, w sytuacji, gdy między małżonkami nie istnieje żadna więź emocjonalna, jak też nie pozostają ze sobą od wielu lat w kontakcie, a jeden z małżonków dąży do sformalizowania kilkuletniego związku z inną osobą” (wyrok SA w Katowicach z 22.08.2018 r., V ACa 589/17, LEX nr 2615529).
To żądający rozwodu małżonek wyłącznie winny rozkładu pożycia ma obowiązek dowieść, że brak zgody na rozwód jest sprzeczny z zasadami współżycia społecznego (por. wyrok SA w Krakowie z 10.05.2016 r., I ACa 85/16, LEX nr 2056679).
Co może zrobić małżonek, który nie chce rozwodu?
Jeżeli nie chcesz się rozwieść, możesz:
- Zgromadzić dowody wskazujące na istnienie więzi małżeńskich (np. wspólne zamieszkiwanie, kontakty emocjonalne lub fizyczne, wspólne planowanie przyszłości);
- Wskazywać na brak trwałości rozkładu pożycia;
- Podnosić okoliczności moralne i społeczne, które przemawiają za utrzymaniem małżeństwa;
- Sprzeciwić się rozwodowi na podstawie art. 56 § 3 k.r.o., jeżeli to drugi małżonek jest wyłącznie winny rozpadu związku;
- Wnioskować o mediację – daje to szansę na próbę odbudowania relacji lub przynajmniej ustalenie dalszego postępowania.
Podsumowanie
Małżonek, który nie chce rozwodu, nie jest pozbawiony praw. Prawo polskie chroni trwałość związku małżeńskiego, a rozwód nie jest instytucją automatyczną. Brak zgody może skutecznie zablokować rozwód, zwłaszcza gdy składa go wyłącznie małżonek winny. W każdej sprawie kluczowe są jednak okoliczności faktyczne i ocena sądu — dlatego tak ważne jest, aby od samego początku działać świadomie i z pomocą doświadczonego pełnomocnika.
Jeśli jesteś w sytuacji, w której nie zgadzasz się na rozwód — skontaktuj się z nami. Kancelaria Adwokacka Sieńko Pięta i Partnerzy Adwokat Poznań oferuje rzetelną analizę Twojej sytuacji i profesjonalne wsparcie w toku postępowania rozwodowego.
Jeśli potrzebujesz pomocy prawnej w tej lub podobnej sprawie, skontaktuj się ze mną pod numerem +48 695 690 098 lub mailowo: kancelaria@sienkoipartnerzy.pl.
Zdecydowanie warto skonsultować swoją sprawę z adwokatem, który posiada doświadczenie w danego rodzaju sprawach. Z przyjemnością pomogę Ci zrozumieć wszelkie zagadnienia związane z Twoją sprawą.
Pozdrawiam,
Adwokat Artur Pięta
