Europejski nakaz aresztowania – czym jest ENA i co zrobić, gdy jesteś poszukiwany? | Adwokat od spraw karnych Poznań
Europejski nakaz aresztowania może prowadzić do zatrzymania za granicą i przekazania osoby do innego państwa UE. Nie jest jednak wyrokiem ani automatyczną decyzją o przekazaniu. Sąd państwa wykonującego ENA bada, czy spełnione są ustawowe przesłanki, a osoba poszukiwana ma określone prawa.
Czym jest ENA i kiedy może zostać wydany? | Adwokat Sprawy Karne Poznań
Europejski nakaz aresztowania to decyzja sądowa służąca aresztowaniu i przekazaniu osoby z jednego państwa UE do innego w celu:
- przeprowadzenia postępowania karnego,
- wykonania kary pozbawienia wolności albo środka zabezpieczającego.
ENA opiera się na zasadzie wzajemnego uznawania orzeczeń sądowych. Procedura jest uproszczona w porównaniu z tradycyjną ekstradycją, ale nie oznacza automatycznego przekazania.
Jeżeli osoba ścigana za przestępstwo podlegające jurysdykcji polskich sądów może przebywać w innym państwie UE, ENA wydaje właściwy sąd okręgowy. W postępowaniu przygotowawczym następuje to na wniosek prokuratora, a w postępowaniu sądowym lub wykonawczym – z urzędu albo na wniosek właściwego sądu rejonowego.
ENA a list gończy | Adwokat Sprawy Karne Poznań
List gończy jest krajowym instrumentem poszukiwania osoby. ENA służy natomiast współpracy sądowej między państwami UE i ma doprowadzić do zatrzymania oraz przekazania osoby do państwa wydającego nakaz. Oba instrumenty mogą występować w tej samej sprawie, ale nie są tożsame.
Kiedy ENA jest niedopuszczalny? | Adwokat Sprawy Karne Poznań
Wydanie ENA jest możliwe wyłącznie, gdy wymaga tego interes wymiaru sprawiedliwości. Jest niedopuszczalne:
- w przypadku przestępstw zagrożonych karą pozbawienia wolności do roku;
- w celu wykonania kary pozbawienia wolności orzeczonej w wymiarze do 4 miesięcy.
Niemożliwe jest więc wydanie ENA, gdy przestępstwo zagrożone jest karą o charakterze nieizolacyjnym, ale także gdy kara pozbawienia wolności nie jest karą bezwzględną (bo np. jej wykonanie warunkowo zawieszono).
Organ powinien każdorazowo ocenić, czy wydanie nakazu jest działaniem proporcjonalnym, biorąc pod uwagę m.in. wagę przestępstwa czy inne możliwości zatrzymania podejrzanego.
Zasada specjalności | Adwokat Sprawy Karne Poznań
Zasada specjalności oznacza, że osoba przekazana może być co do zasady ścigana i ukarana w państwie wydającym nakaz tylko za czyn stanowiący podstawę przekazania. Wyjątki określa art. 607e § 3 k.p.k.
Osoba, której dotyczy ENA, może zgodzić się na przekazanie oraz na niestosowanie zasady specjalności. Należy jednak pamiętać, że zgoda ta jest nieodwołalna, dlatego wcześniej trzeba przeanalizować wszystkie skutki procesowe.
Kiedy sąd może odmówić wykonania ENA? | Adwokat Sprawy Karne Poznań
ENA nie przesądza automatycznie o przekazaniu. Kodeks postępowania karnego przewiduje obligatoryjne i fakultatywne podstawy odmowy.
Obligatoryjna odmowa | Adwokat Sprawy Karne Poznań
Zgodnie z art. 607p k.p.k. sąd odmawia wykonania nakazu m.in. w razie:
- objęcia czynu amnestią,
- prawomocnego orzeczenia dotyczącego tych samych czynów,
- prawomocnego orzeczenia o przekazaniu do innego państwa członkowskiego,
- braku odpowiedzialności karnej z powodu wieku,
- naruszenia wolności i praw człowieka i obywatela.
Fakultatywna odmowa | Adwokat Sprawy Karne Poznań
Art. 607r k.p.k. pozwala odmówić wykonania ENA m.in. w razie:
- braku podwójnej karalności, czyli gdy przestępstwo będące podstawą wydania nakazu nie stanowi przestępstwa według prawa polskiego (poza czynami określonymi w art. 607w k.p.k. – o czym za chwilę);
- prowadzenia w Polsce postępowania dotyczącego tego samego przestępstwa;
- prawomocnego zakończenia takiego postępowania w Polsce;
- przedawnienia ścigania lub wykonania kary,
- popełnienia czynu w całości lub części na terytorium Polski,
- możliwości orzeczenia kary dożywotniego pozbawienia wolności w państwie wydania nakazu (albo innego środka polegającego na pozbawieniu wolności bez możliwości ubiegania się o jego skrócenie).
Podwójna karalność | Adwokat Sprawy Karne Poznań
W art. 607w k.p.k. przewidziano odstępstwo od zasady podwójnej karalności. Jeżeli nakaz dotyczy osoby niebędącej obywatelem polskim, okoliczność, że czyn nie jest przestępstwem według prawa polskiego, nie stanowi przeszkody do wykonania nakazu, o ile zostały spełnione łącznie dwie przesłanki:
- czyn należy do jednej z 33 kategorii przestępstw wymienionych w art. 607w k.p.k. (są to m.in.: udział w zorganizowanej grupie przestępczej, handel ludźmi, zabójstwo, nielegalny obrót organami, obrót kradzionymi pojazdami);
- czyn jest zagrożony w państwie wydania nakazu karą co najmniej 3 lat pozbawienia wolności.
Terminy i odwołanie | Adwokat Sprawy Karne Poznań
Postępowanie w sprawie ENA powinno przebiegać szybko:
- sąd wydaje postanowienie w przedmiocie przekazania co do zasady w ciągu 40 dni od zatrzymania, a po wyrażeniu zgody na przekazanie – w ciągu 3 dni;
- prawomocne zakończenie postępowania powinno nastąpić odpowiednio w ciągu 60 dni od zatrzymania albo 10 dni od wyrażenia zgody;
- w szczególnie uzasadnionych przypadkach termin może zostać przedłużony o 30 dni;
- po prawomocnym rozstrzygnięciu przekazanie powinno nastąpić co do zasady w ciągu 10 dni.
Na postanowienie o przekazaniu przysługuje zażalenie. Termin wynosi 3 dni od ogłoszenia postanowienia, a jeżeli osoba pozbawiona wolności nie była obecna na posiedzeniu – od jego doręczenia.
Zatrzymanie i prawa osoby poszukiwanej | Adwokat Sprawy Karne Poznań
Po zatrzymaniu w Polsce prokurator informuje osobę o treści ENA i możliwości wyrażenia zgody na przekazanie, a następnie sprawa jest kierowana do sądu. Sąd może zastosować tymczasowe aresztowanie na czas niezbędny do przekazania, jednak łączny okres aresztowania nie może przekroczyć 100 dni.
Sąd może zastosować tymczasowe aresztowanie także przed otrzymaniem ENA, jeżeli właściwy organ państwa wydającego zwróci się o to poprzez wprowadzenie wpisu do Systemu Informacyjnego Schengen lub do bazy danych Interpolu, co stanowi zapewnienie, że wobec osoby ściganej zapadł prawomocny wyrok skazujący lub wydano inną decyzję będącą podstawą pozbawienia wolności.
Osoba zatrzymana ma prawo m.in. do:
- informacji o treści ENA,
- pomocy obrońcy i tłumacza,
- składania wyjaśnień albo odmowy ich składania,
- odmowy odpowiedzi na pytania,
- przeglądania akt w zakresie dotyczącym przyczyn zatrzymania,
- wyrażenia albo odmowy wyrażenia zgody na przekazanie.
Obywatelstwo polskie a przekazanie | Adwokat Sprawy Karne Poznań
Obywatelstwo polskie ma szczególne znaczenie, zwłaszcza gdy ENA wydano w celu wykonania kary. Zgodnie z art. 607s k.p.k., wobec obywatela polskiego, który nie wyraził zgody na przekazanie, nakaz co do zasady nie podlega wykonaniu. W określonych sytuacjach sąd może również odmówić przekazania osoby mającej miejsce zamieszkania lub stałego pobytu w Polsce.
Odmowa nie musi oznaczać niewykonania kary.
Sąd może orzec o jej wykonaniu w Polsce, na gruncie prawa polskiego.
Jeżeli ENA dotyczy ścigania obywatela Polski, przekazanie go może zostać uzależnione od gwarancji jego powrotu do Polski po prawomocnym zakończeniu postępowania, jeżeli osoba wyrazi na to zgodę.
Sąd może zastosować tymczasowe aresztowanie także przed otrzymaniem ENA, jeżeli właściwy organ państwa wydającego zwróci się o to poprzez wprowadzenie wpisu do Systemu Informacyjnego Schengen lub do bazy danych Interpolu, co stanowi zapewnienie, że wobec osoby ściganej zapadł prawomocny wyrok skazujący lub wydano inną decyzję będącą podstawą pozbawienia wolności.
Osoba zatrzymana ma prawo m.in. do:
- informacji o treści ENA,
- pomocy obrońcy i tłumacza,
- składania wyjaśnień albo odmowy ich składania,
- odmowy odpowiedzi na pytania,
- przeglądania akt w zakresie dotyczącym przyczyn zatrzymania,
- wyrażenia albo odmowy wyrażenia zgody na przekazanie.
Dlaczego warto skontaktować się z adwokatem? | Adwokat Sprawy Karne Poznań
Jeżeli podejrzewasz, że wydano wobec Ciebie ENA, nie warto czekać do zatrzymania. Adwokat może m.in.:
- przeanalizować treść i podstawę ENA,
- sprawdzić przesłanki jego wydania i wykonania,
- ocenić obligatoryjne i fakultatywne podstawy odmowy,
- przeanalizować znaczenie obywatelstwa, miejsca zamieszkania i miejsca popełnienia czynu,
- przygotować stanowisko na posiedzenie sądu,
- ocenić skutki ewentualnej zgody na przekazanie,
- kontrolować prawidłowość pouczeń i czynności organów,
- przygotować zażalenie na postanowienie o przekazaniu.
Zostałeś objęty ENA? Działaj szybko | Adwokat Sprawy Karne Poznań
Europejski nakaz aresztowania może prowadzić do pozbawienia wolności i przekazania do innego państwa UE, ale osoba poszukiwana ma swoje prawa, a sąd może odmówić wykonania nakazu.
Szybki kontakt z Kancelarią Adwokacką Sieńko Pięta i Partnerzy Adwokat Poznań pozwala ustalić podstawę ENA, ocenić przeszkody w jego wykonaniu i przygotować strategię jeszcze przed zatrzymaniem lub posiedzeniem sądu.
Adwokat Piotr Sieńko
Jeśli potrzebujesz pomocy prawnej w tej lub podobnej sprawie, skontaktuj się ze mną pod numerem +48 537 230 390 lub mailowo: kancelaria@sienkoipartnerzy.pl.
Zdecydowanie warto skonsultować swoją sprawę z adwokatem, który posiada doświadczenie w danego rodzaju sprawach. Z przyjemnością pomogę Ci zrozumieć wszelkie zagadnienia związane z Twoją sprawą.
Pozdrawiam,
Adwokat Piotr Sieńko
INFORMACJA O AUTORZE ARTYKUŁU – ADWOKAT POZNAŃ PRAWO KARNE
Piotr Sieńko – Adwokat Poznań (Okręgowa Rada Adwokacka w Poznaniu)
mail: kancelaria@sienkoipartnerzy.pl
telefon kontaktowy Adwokat Poznań: +48 537 230 390
Kancelaria Adwokacka Poznań – Adwokat Poznań Piotr Sieńko
Adwokat Piotr Sieńko to doświadczony i skuteczny adwokat w Poznaniu, oferujący kompleksowe usługi prawne dla klientów indywidualnych oraz przedsiębiorców. Specjalizujemy się w szeroko pojętym prawie cywilnym, prawie karnym oraz prawie gospodarczym, dostarczając profesjonalną pomoc prawną dostosowaną do potrzeb każdego klienta. Naszym priorytetem jest rzetelne i efektywne rozwiązywanie problemów prawnych, zapewniając najwyższy standard obsługi prawnej.
Jeśli szukasz adwokata (prawnika) w Poznaniu, który podejdzie indywidualnie do Twojej sprawy i zadba o Twoje interesy, Kancelaria Adwokacka Sieńko Pięta i Partnerzy to właściwy wybór. Zaufaj naszemu doświadczeniu i skuteczności! Zajmujemy się usługami prawnymi takimi jak: sprawy karne, prawo karne, prawo gospodarcze, kredyty frankowe, sprawy rodzinne, sprawy rozwodowe, sprawy spadkowe, sprawy ZUS, prawo rodzinne, rozwody (pozew o rozwód), alimenty (pozew o alimenty), prawo budowlane, nieruchomości, prawo spadkowe, prawo lokalowe. Obsługiwaliśmy klientów nie tylko z Poznania i Wielkopolski ale także z całej Polski.
