Odpowiada Prawnik Poznań | Adwokat Poznań | Adwokat od rozwodów Poznań
Zdrada małżeńska od wieków uchodzi za jedną z najpoważniejszych przyczyn rozpadu związku. Polski ustawodawca nie posługuje się jednak pojęciem zdrady wprost, co prowadzi do pytań: czy zdrada ma wpływ na decyzję sądu o rozwodzie? Czy może ona przesądzić o winie? I wreszcie – jakie są jej skutki prawne?
Podstawy prawne rozwodu – co mówi Kodeks rodzinny i opiekuńczy?
Zgodnie z art. 56 § 1 Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego, sąd może orzec rozwód, jeżeli nastąpił zupełny i trwały rozkład pożycia małżeńskiego.
Rozkład pożycia rozumiany jest jako ustanie trzech podstawowych więzi między małżonkami: duchowej, fizycznej i gospodarczej. Sąd nie orzeka rozwodu automatycznie – musi zbadać, czy rozpad tych więzi rzeczywiście jest trwały i czy istnieje choćby minimalna szansa na odbudowę relacji.
Zdrada a wina za rozpad pożycia małżeńskiego
Art. 57 § 1 k.r.o. stanowi: „Orzekając rozwód, sąd orzeka także, czy i który z małżonków ponosi winę rozkładu pożycia.” Może również, na zgodny wniosek stron, odstąpić od orzekania o winie (art. 57 § 2 k.r.o.).
Zdrada, jako ciężkie naruszenie obowiązków małżeńskich, w szczególności obowiązku wierności (art. 23 k.r.o.), może zostać uznana za zawinioną przyczynę rozpadu małżeństwa. Dochowanie wierności nie polega jedynie na utrzymywaniu stosunków płciowych przez małżonków tylko ze sobą i powstrzymywaniu się od kontaktów seksualnych z innymi osobami. Naruszeniem obowiązku wierności jest także takie zachowanie się małżonka, które sprawia pozory naruszenia tego obowiązku. W szczególności jest nim zachowanie się małżonka wobec osoby trzeciej wskazujące na nawiązanie między nimi więzi erotyczno-emocjonalnej, mogące nasuwać podejrzenie zdrady małżeńskiej lub inny sposób wykraczający poza granice postępowania zakreślone powszechnie przyjętymi normami obyczajowości i przyzwoitości (wyrok SN z 16.09.1999 r., II CKN 486/98, LEX nr 1216808).
Małżonek dopuszczający się zdrady może zostać uznany za wyłącznie winnego rozpadu pożycia. Należy jednak pamiętać, że sąd bada cały kontekst sprawy – zdrada nie zawsze prowadzi automatycznie do przypisania wyłącznej winy.
Kiedy zdradzający małżonek nie będzie wyłącznie winny rozpadu pożycia?
Sąd każdorazowo analizuje, czy zdrada była przyczyną, czy raczej skutkiem rozkładu pożycia. Przykładowo, jeśli więzi między małżonkami już wcześniej uległy zerwaniu, a zdrada miała miejsce w momencie, gdy relacja była de facto martwa, sąd może nie uznać jej za przyczynę rozkładu.
Orzecznictwo podkreśla, że zdrada ma znaczenie prawne tylko wtedy, gdy przyczyniła się do rozpadu małżeństwa. Sąd Najwyższy wprost wskazał, iż „związanie się jednego z małżonków z innym partnerem w czasie trwania małżeństwa, lecz po dacie, w której nastąpił już zupełny i trwały rozkład pożycia między małżonkami, nie daje podstawy do przypisania temu małżonkowi winy za ten rozkład” (wyrok SN z 28.09.2000 r., IV CKN 112/00, OSNC 2001, nr 3, poz. 41).
Zdrada a dobro wspólnych dzieci
Sąd może odmówić rozwodu mimo istnienia trwałego i zupełnego rozkładu pożycia, jeżeli orzeczenie rozwodu byłoby sprzeczne z dobrem wspólnych małoletnich dzieci (art. 56 § 2 k.r.o.). Zdrada jednego z rodziców może mieć znaczenie pomocnicze przy ocenie jego relacji z dzieckiem, jednak nie przesądza automatycznie o przyznaniu opieki nad dzieckiem drugiemu rodzicowi – sąd w tej kwestii kieruje się przede wszystkim dobrem dziecka.
Dowodzenie zdrady
Zdradę można wykazać przed sądem poprzez m.in.:
- zeznania stron i świadków,
- korespondencję (np. SMS-y, e-maile),
- zdjęcia, nagrania.
Trzeba jednak pamiętać, że zgodnie z art. 227 Kodeksu postępowania cywilnego, przedmiotem dowodu mogą być tylko fakty mające istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy. Jeśli strony zgodnie wnioskują o rozwód bez orzekania o winie, dowodzenie zdrady staje się zbędne.
Zdrada a alimenty
Częstym pytaniem jest, czy zdradzony małżonek może domagać się alimentów. Odpowiedź brzmi: tak, ale tylko w określonych warunkach.
Zgodnie z art. 60 § 2 k.r.o., jeżeli rozwód pociąga za sobą istotne pogorszenie sytuacji materialnej małżonka niewinnego rozkładu pożycia, może się on domagać alimentów od małżonka uznanego za wyłącznie winnego rozkładu tego pożycia.
Aby więc móc żądać alimentów, należy w tym przypadku udowodnić, zarówno że rozwód pociąga za sobą istotne pogorszenie sytuacji materialnej zdradzonego małżonka, jak i że zdrada jednego małżonka była bezpośrednią przyczyną rozkładu pożycia, przy czym drugi małżonek nie ponosi winy za ten rozkład wcale.
W sytuacji, gdy nie udowodniono, że zdradzający małżonek jest wyłącznie winny rozkładu pożycia, drugi małżonek może żądać alimentów tylko wówczas, gdy znajdzie się w niedostatku (60 § 1 k.r.o.).
Podsumowanie
Zdrada może, ale nie musi mieć decydującego znaczenia w sprawie rozwodowej. Kluczowe jest to, czy przyczyniła się do trwałego i zupełnego rozkładu pożycia. Sąd bada całość okoliczności, w tym także wzajemne relacje czy winy obu stron.
Zdrada to bolesne doświadczenie, ale w sprawach rozwodowych nie warto kierować się wyłącznie emocjami – znacznie skuteczniejsze jest chłodne spojrzenie na fakty oraz wsparcie profesjonalnego pełnomocnika.
Kancelaria Adwokacka Sieńko Pięta i Partnerzy Adwokat Poznań pomoże Ci przejść przez cały proces i zadba o Twoje interesy.
Jeśli potrzebujesz pomocy prawnej w tej lub podobnej sprawie, skontaktuj się ze mną pod numerem +48 695 690 098 lub mailowo: kancelaria@sienkoipartnerzy.pl.
Zdecydowanie warto skonsultować swoją sprawę z adwokatem, który posiada doświadczenie w danego rodzaju sprawach. Z przyjemnością pomogę Ci zrozumieć wszelkie zagadnienia związane z Twoją sprawą.
Pozdrawiam,
Adwokat Artur Pięta
