Odpowiada Prawnik Poznań | Adwokat Poznań | Adwokat od odszkodowań za represje komunistyczne
Stan wojenny w Polsce służył do rozprawienia się z osobami uznanymi przez władze za niebezpieczne, przede wszystkim z członkami NSZZ „Solidarność”. Tysiące działaczy antykomunistycznej opozycji było przymusowo osadzanych w ośrodkach odosobnienia, gdzie trafiali na mocy decyzji administracyjnej, bez udziału sądu. Dziś ofiary stanu wojennego mogą domagać się odszkodowania i zadośćuczynienia za bezprawne działania ówczesnych władz. Możliwość taką przewiduje tzw. ustawa lutowa z 1991 roku.
Zakres zastosowania ustawy lutowej Odszkodowanie za internowanie
Ustawa z 23 lutego 1991 r. o uznaniu za nieważne orzeczeń wydanych wobec osób represjonowanych za działalność na rzecz niepodległego bytu Państwa Polskiego przewiduje możliwość dochodzenia od Skarbu Państwa odszkodowania oraz zadośćuczynienia za szkodę i krzywdę wyrządzone w związku z represyjnymi orzeczeniami i decyzjami wydanymi w okresie PRL. Rozwiązanie to obejmuje m.in. osoby internowane w związku z wprowadzeniem stanu wojennego 13 grudnia 1981 r. oraz osoby, które uzyskały unieważnienie orzeczenia na mocy tej ustawy.
Kto może żądać rekompensaty z tytułu internowania? Odszkodowanie za internowanie
Zasadniczo uprawnione są osoby, wobec których wydano decyzję o internowaniu w związku z wprowadzeniem w dniu 13 grudnia 1981 r. stanu wojennego.
W art. 8 ust. 5 ustawy zastrzeżono jednak, że rekompensata nie przysługuje osobom, których działalność w okresie będącym podstawą uznania za nieważne decyzji, stanowiła zaprzeczenie działalności na rzecz niepodległego bytu Państwa Polskiego. Chodzi tu zarówno o działalność na rzecz utrzymania i obrony ówczesnego niedemokratycznego ustroju, ale też o kryminalną działalność przestępczą osoby internowanej, jeżeli została ona internowana jedynie z powodu takiej swej przeszłości i nie prowadziła działalności opozycyjnej wobec istniejącego wówczas ustroju politycznego (postanowienie SN z 4.03.2010 r., V KK 230/09, OSNKW 2010, nr 6, poz. 54)
W razie śmierci osoby internowanej, jej uprawnienia przechodzą na najbliższych, ale tylko tych określonych w ustawie, czyli:
- małżonka,
- dzieci,
- rodziców.
Jakich roszczeń można dochodzić? Odszkodowanie za internowanie
Na gruncie ustawy lutowej występują dwa główne typy roszczeń:
- odszkodowanie — którego celem jest naprawienie szkody majątkowej (utrata mienia, utracone dochody itp.);
- zadośćuczynienie — rekompensata za doznaną krzywdę niemajątkową (cierpienie psychiczne, dolegliwości zdrowotne wynikłe z internowania).
Procedura uzyskania odszkodowania i zadośćuczynienia za internowanie krok po kroku Odszkodowanie za internowanie
1, Zgromadzenie i uporządkowanie dowodów
To pierwszy i bardzo istotny krok w całej procedurze, ponieważ to na podstawie przedstawionych dowodów sąd zadecyduje o wysokości odszkodowania i zadośćuczynienia. Należy dokładnie odtworzyć chronologię zdarzeń i poprzeć swoją historię odpowiednimi dokumentami (np. decyzja o internowaniu, dokumentacja medyczna, zaświadczenia związków) czy zeznaniami świadków. Konieczne jest wykazanie związku internowania z działalnością na rzecz niepodległego bytu Państwa Polskiego.
2.Zgłoszenie żądania
Zgodnie z ustawą lutową, decyzja o internowaniu działaczy niepodległościowych w związku z wprowadzeniem stanu wojennego staje się nieważna. Nie ma więc potrzeby stwierdzania jej nieważności przez sąd. Natomiast aby uzyskać odszkodowanie i zadośćuczynienie należy złożyć odpowiedni wniosek do sądu okręgowego, w którego okręgu zamieszkuje osoba składająca żądanie.
3.Treść wniosku
Wniosek powinien precyzyjnie określać żądanie (kwotowo tam, gdzie to możliwe), wskazywać faktyczne podstawy (dowody) i powiązanie internowania z działalnością na rzecz niepodległego bytu Państwa Polskiego.
Jak sąd ustala wysokość rekompensat – orzecznictwo Odszkodowanie za internowanie
- Odszkodowanie za szkody i zadośćuczynienie za krzywdy wynikające jedynie z wydania lub wykonania decyzji o izolacji
Ustawa z 1991 r. o uznaniu za nieważne orzeczeń wydanych wobec osób represjonowanych za działalność na rzecz niepodległego bytu Państwa Polskiego umożliwia dochodzenie odszkodowania za poniesioną szkodę i zadośćuczynienia za doznaną krzywdę, jeśli wynikły one z wydania lub wykonania decyzji o izolacji. Za „wynikłe z wydania lub wykonania decyzji” można uznać wyłącznie te następstwa, które stanowiły bezpośrednią konsekwencję pozbawienia wolności. Z powyższego wynika, że ustawa lutowa nie przewiduje podstawy do orzeczenia odszkodowania za wszelkie formy represji, dokonane przez organy państwa, ale wyłącznie te, o których mowa w jej art. 8. Poza zakresem możliwej rekompensaty są zatem dalsze konsekwencje społeczne szeroko rozumianej działalności opozycyjnej (życie na emigracji, rozłąka z rodziną itd.) – postanowienie SN z 1.02.2023 r., I KK 486/22, LEX nr 3521866.
- Niematerialny charakter krzywdy i swobodna ocena sądu
Artykuł 8 ust. 1 ustawy z 1991 r. o uznaniu za nieważne orzeczeń wydanych wobec osób represjonowanych za działalność na rzecz niepodległego bytu Państwa Polskiego nie przewiduje żadnych sprecyzowanych kryteriów określania wysokości zadośćuczynienia, pozostawiając te oceny praktyce orzeczniczej w konkretnych sprawach. Podobnie przepisy Kodeksu cywilnego dotyczące zadośćuczynienia ograniczają się do wskazania, że zasądzona suma ma być „odpowiednia” – art. 445 § 1 k.c. O tym czy zasądzone zadośćuczynienie spełnia te kryteria decyduje sąd orzekający na podstawie zindywidualizowanych kryteriów, wynikających z materiału dowodowego sprawy, w następstwie rozważenia wszystkich jej istotnych okoliczności. Z tego względu sfera decyzji co do wysokości zadośćuczynienia cechuje się znacznym zakresem swobodnej oceny sądu, a luz decyzyjny w tym zakresie wynika z niematerialnego charakteru krzywdy przy wieloaspektowości okoliczności, które należy wziąć pod uwagę. Dlatego też zarzut niewłaściwego ustalenia kwoty zadośćuczynienia może być skuteczny w postępowaniu kasacyjnym wyłącznie wtedy, gdy orzeczenie w sposób oczywisty narusza zasady ustalenia wysokości tego świadczenia. Praktycznie rzecz ujmując ma to miejsce tylko przy ustaleniu kwoty symbolicznej – postanowienie SN z 28.06.2023 r., V KK 217/23, LEX nr 3575163.
Podsumowanie Odszkodowanie za internowanie
Ustawa lutowa daje realną podstawę do dochodzenia roszczeń za internowanie w stanie wojennym, ale powodzenie sprawy wymaga udowodnienia związku internowania z działalnością na rzecz niepodległego bytu Państwa Polskiego lub wykazaniu, że działalność nie była zaprzeczeniem działalności na rzecz niepodległego bytu Państwa Polskiego. Wysokość odszkodowania i zadośćuczynienia zawsze jest oceniana indywidualnie przez sąd.
Aby zwiększyć swoje szanse na uzyskanie wyższej rekompensaty warto skorzystać z pomocy profesjonalnego pełnomocnika. Kancelaria Adwokacka Sieńko Pięta i Partnerzy Adwokat Poznań pomoże Ci w kompletowaniu niezbędnych dokumentów i sporządzeniu skutecznego wniosku, a także będzie Cię reprezentować przed sądem na wszystkich etapach postępowania.
Pozdrawiam,
Adwokat Piotr Sieńko
Pomoc prawna w uzyskaniu odszkodowań za represje komunistyczne
Przywrócenie sprawiedliwości oraz godności osobom represjonowanym przez organy bezpieczeństwa państwa stanowi fundament działalności, którą podejmuje nasza kancelaria adwokacka.
Wspieramy klientów w procesie uzyskiwania należnych świadczeń za doznane krzywdy, koncentrując się na merytorycznym przygotowaniu wniosków oraz profesjonalnej reprezentacji przed sądami powszechnymi. Proces dochodzenia roszczeń obejmuje przede wszystkim odszkodowanie oraz zadośćuczynienie za niesłuszne skazanie, internowanie lub uwięzienie z przyczyn politycznych. Kancelaria adwokacka Sieńko Pięta i Partnerzy analizuje każdą sprawę indywidualnie, dbając o precyzyjne zgromadzenie materiału dowodowego, np. dokumentacji z Instytutu Pamięci Narodowej.
Nasze działania koncentrują się na pomocy:
osobom bezpośrednio represjonowanym,
najbliższym członkom rodzin zmarłych osób represjonowanych,
osobom ubiegającym się o stwierdzenie nieważności orzeczeń wydanych w latach 1944–1989.
Serdecznie zapraszamy do zapoznania się z naszą dedykowaną stroną, gdzie szczegółowo omawiamy procedury prawne:
https://sienkoipartnerzy.pl/odszkodowanie-za-represje-komunistyczne/
Jeśli potrzebujesz pomocy prawnej w tej lub podobnej sprawie, skontaktuj się ze mną pod numerem +48 537 230 390 lub mailowo: kancelaria@sienkoipartnerzy.pl.
Zdecydowanie warto skonsultować swoją sprawę z adwokatem, który posiada doświadczenie w danego rodzaju sprawach. Z przyjemnością pomogę Ci zrozumieć wszelkie zagadnienia związane z Twoją sprawą.
Pozdrawiam,
Adwokat Piotr Sieńko
INFORMACJA O AUTORZE ARTYKUŁU – ADWOKAT POZNAŃ PRAWO KARNE
Piotr Sieńko – Adwokat Poznań (Okręgowa Rada Adwokacka w Poznaniu)
mail: kancelaria@sienkoipartnerzy.pl
telefon kontaktowy Adwokat Poznań: +48 537 230 390
Kancelaria Adwokacka Poznań – Adwokat Poznań Piotr Sieńko
Adwokat Piotr Sieńko to doświadczony i skuteczny adwokat w Poznaniu, oferujący kompleksowe usługi prawne dla klientów indywidualnych oraz przedsiębiorców. Specjalizujemy się w szeroko pojętym prawie cywilnym, prawie karnym oraz prawie gospodarczym, dostarczając profesjonalną pomoc prawną dostosowaną do potrzeb każdego klienta. Naszym priorytetem jest rzetelne i efektywne rozwiązywanie problemów prawnych, zapewniając najwyższy standard obsługi prawnej.
Jeśli szukasz adwokata (prawnika) w Poznaniu, który podejdzie indywidualnie do Twojej sprawy i zadba o Twoje interesy, Kancelaria Adwokacka Sieńko Pięta i Partnerzy to właściwy wybór. Zaufaj naszemu doświadczeniu i skuteczności! Zajmujemy się usługami prawnymi takimi jak: sprawy karne, prawo karne, prawo gospodarcze, kredyty frankowe, sprawy rodzinne, sprawy rozwodowe, sprawy spadkowe, sprawy ZUS, prawo rodzinne, rozwody (pozew o rozwód), alimenty (pozew o alimenty), prawo budowlane, nieruchomości, prawo spadkowe, prawo lokalowe. Obsługiwaliśmy klientów nie tylko z Poznania i Wielkopolski ale także z całej Polski.
