listopad 2025 - Kancelaria Adwokacka Sieńko Pięta i Partnerzy Poznań

Internowanie w stanie wojennym — pełna ścieżka do odszkodowania za represje stanu wojennego | Odszkodowanie za internowanie

27 listopada 202527 listopada 2025

Odpowiada Prawnik Poznań | Adwokat Poznań | Adwokat od odszkodowań za represje komunistyczne

Stan wojenny w Polsce służył do rozprawienia się z osobami uznanymi przez władze za niebezpieczne, przede wszystkim z członkami NSZZ „Solidarność”. Tysiące działaczy antykomunistycznej opozycji było przymusowo osadzanych w ośrodkach odosobnienia, gdzie trafiali na mocy decyzji administracyjnej, bez udziału sądu. Dziś ofiary stanu wojennego mogą domagać się odszkodowania i zadośćuczynienia za bezprawne działania ówczesnych władz. Możliwość taką przewiduje tzw. ustawa lutowa z 1991 roku.

Zakres zastosowania ustawy lutowej Odszkodowanie za internowanie

Ustawa z 23 lutego 1991 r. o uznaniu za nieważne orzeczeń wydanych wobec osób represjonowanych za działalność na rzecz niepodległego bytu Państwa Polskiego przewiduje możliwość dochodzenia od Skarbu Państwa odszkodowania oraz zadośćuczynienia za szkodę i krzywdę wyrządzone w związku z represyjnymi orzeczeniami i decyzjami wydanymi w okresie PRL. Rozwiązanie to obejmuje m.in. osoby internowane w związku z wprowadzeniem stanu wojennego 13 grudnia 1981 r. oraz osoby, które uzyskały unieważnienie orzeczenia na mocy tej ustawy.

Kto może żądać rekompensaty z tytułu internowania? Odszkodowanie za internowanie

Zasadniczo uprawnione są osoby, wobec których wydano decyzję o internowaniu w związku z wprowadzeniem w dniu 13 grudnia 1981 r. stanu wojennego.

W art. 8 ust. 5 ustawy zastrzeżono jednak, że rekompensata nie przysługuje osobom, których działalność w okresie będącym podstawą uznania za nieważne decyzji, stanowiła zaprzeczenie działalności na rzecz niepodległego bytu Państwa Polskiego. Chodzi tu zarówno o działalność na rzecz utrzymania i obrony ówczesnego niedemokratycznego ustroju, ale też o kryminalną działalność przestępczą osoby internowanej, jeżeli została ona internowana jedynie z powodu takiej swej przeszłości i nie prowadziła działalności opozycyjnej wobec istniejącego wówczas ustroju politycznego (postanowienie SN z 4.03.2010 r., V KK 230/09, OSNKW 2010, nr 6, poz. 54)

W razie śmierci osoby internowanej, jej uprawnienia przechodzą na najbliższych, ale tylko tych określonych w ustawie, czyli:

małżonka,
dzieci,
rodziców.

Jakich roszczeń można dochodzić? Odszkodowanie za internowanie

Na gruncie ustawy lutowej występują dwa główne typy roszczeń:

odszkodowanie — którego celem jest naprawienie szkody majątkowej (utrata mienia, utracone dochody itp.);
zadośćuczynienie — rekompensata za doznaną krzywdę niemajątkową (cierpienie psychiczne, dolegliwości zdrowotne wynikłe z internowania).

Procedura uzyskania odszkodowania i zadośćuczynienia za internowanie krok po kroku Odszkodowanie za internowanie

1, Zgromadzenie i uporządkowanie dowodów

To pierwszy i bardzo istotny krok w całej procedurze, ponieważ to na podstawie przedstawionych dowodów sąd zadecyduje o wysokości odszkodowania i zadośćuczynienia. Należy dokładnie odtworzyć chronologię zdarzeń i poprzeć swoją historię odpowiednimi dokumentami (np. decyzja o internowaniu, dokumentacja medyczna, zaświadczenia związków) czy zeznaniami świadków. Konieczne jest wykazanie związku internowania z działalnością na rzecz niepodległego bytu Państwa Polskiego.

2.Zgłoszenie żądania

Zgodnie z ustawą lutową, decyzja o internowaniu działaczy niepodległościowych w związku z wprowadzeniem stanu wojennego staje się nieważna. Nie ma więc potrzeby stwierdzania jej nieważności przez sąd. Natomiast aby uzyskać odszkodowanie i zadośćuczynienie należy złożyć odpowiedni wniosek do sądu okręgowego, w którego okręgu zamieszkuje osoba składająca żądanie.

3.Treść wniosku

Wniosek powinien precyzyjnie określać żądanie (kwotowo tam, gdzie to możliwe), wskazywać faktyczne podstawy (dowody) i powiązanie internowania z działalnością na rzecz niepodległego bytu Państwa Polskiego.

Jak sąd ustala wysokość rekompensat – orzecznictwo Odszkodowanie za internowanie

Odszkodowanie za szkody i zadośćuczynienie za krzywdy wynikające jedynie z wydania lub wykonania decyzji o izolacji

Ustawa z 1991 r. o uznaniu za nieważne orzeczeń wydanych wobec osób represjonowanych za działalność na rzecz niepodległego bytu Państwa Polskiego umożliwia dochodzenie odszkodowania za poniesioną szkodę i zadośćuczynienia za doznaną krzywdę, jeśli wynikły one z wydania lub wykonania decyzji o izolacji. Za „wynikłe z wydania lub wykonania decyzji” można uznać wyłącznie te następstwa, które stanowiły bezpośrednią konsekwencję pozbawienia wolności. Z powyższego wynika, że ustawa lutowa nie przewiduje podstawy do orzeczenia odszkodowania za wszelkie formy represji, dokonane przez organy państwa, ale wyłącznie te, o których mowa w jej art. 8. Poza zakresem możliwej rekompensaty są zatem dalsze konsekwencje społeczne szeroko rozumianej działalności opozycyjnej (życie na emigracji, rozłąka z rodziną itd.) – postanowienie SN z 1.02.2023 r., I KK 486/22, LEX nr 3521866.

Niematerialny charakter krzywdy i swobodna ocena sądu

Artykuł 8 ust. 1 ustawy z 1991 r. o uznaniu za nieważne orzeczeń wydanych wobec osób represjonowanych za działalność na rzecz niepodległego bytu Państwa Polskiego nie przewiduje żadnych sprecyzowanych kryteriów określania wysokości zadośćuczynienia, pozostawiając te oceny praktyce orzeczniczej w konkretnych sprawach. Podobnie przepisy Kodeksu cywilnego dotyczące zadośćuczynienia ograniczają się do wskazania, że zasądzona suma ma być „odpowiednia” – art. 445 § 1 k.c. O tym czy zasądzone zadośćuczynienie spełnia te kryteria decyduje sąd orzekający na podstawie zindywidualizowanych kryteriów, wynikających z materiału dowodowego sprawy, w następstwie rozważenia wszystkich jej istotnych okoliczności. Z tego względu sfera decyzji co do wysokości zadośćuczynienia cechuje się znacznym zakresem swobodnej oceny sądu, a luz decyzyjny w tym zakresie wynika z niematerialnego charakteru krzywdy przy wieloaspektowości okoliczności, które należy wziąć pod uwagę. Dlatego też zarzut niewłaściwego ustalenia kwoty zadośćuczynienia może być skuteczny w postępowaniu kasacyjnym wyłącznie wtedy, gdy orzeczenie w sposób oczywisty narusza zasady ustalenia wysokości tego świadczenia. Praktycznie rzecz ujmując ma to miejsce tylko przy ustaleniu kwoty symbolicznej – postanowienie SN z 28.06.2023 r., V KK 217/23, LEX nr 3575163.

Podsumowanie Odszkodowanie za internowanie

Ustawa lutowa daje realną podstawę do dochodzenia roszczeń za internowanie w stanie wojennym, ale powodzenie sprawy wymaga udowodnienia związku internowania z działalnością na rzecz niepodległego bytu Państwa Polskiego lub wykazaniu, że działalność nie była zaprzeczeniem działalności na rzecz niepodległego bytu Państwa Polskiego. Wysokość odszkodowania i zadośćuczynienia zawsze jest oceniana indywidualnie przez sąd.

Aby zwiększyć swoje szanse na uzyskanie wyższej rekompensaty warto skorzystać z pomocy profesjonalnego pełnomocnika. Kancelaria Adwokacka Sieńko Pięta i Partnerzy Adwokat Poznań pomoże Ci w kompletowaniu niezbędnych dokumentów i sporządzeniu skutecznego wniosku, a także będzie Cię reprezentować przed sądem na wszystkich etapach postępowania.

Pozdrawiam,

Adwokat Piotr Sieńko

Jeśli potrzebujesz pomocy prawnej w tej lub podobnej sprawie, skontaktuj się ze mną pod numerem +48 537 230 390 lub mailowo: kancelaria@sienkoipartnerzy.pl.

Zdecydowanie warto skonsultować swoją sprawę z adwokatem, który posiada doświadczenie w danego rodzaju sprawach. Z przyjemnością pomogę Ci zrozumieć wszelkie zagadnienia związane z Twoją sprawą.

Pozdrawiam,

Adwokat Piotr Sieńko

INFORMACJA O AUTORZE ARTYKUŁU – ADWOKAT POZNAŃ PRAWO KARNE

Piotr Sieńko – Adwokat Poznań (Okręgowa Rada Adwokacka w Poznaniu)

mail: kancelaria@sienkoipartnerzy.pl

telefon kontaktowy Adwokat Poznań: +48 537 230 390

www.sienkoipartnerzy.pl

Kancelaria Adwokacka Poznań – Adwokat Poznań Piotr Sieńko

Adwokat Piotr Sieńko to doświadczony i skuteczny adwokat w Poznaniu, oferujący kompleksowe usługi prawne dla klientów indywidualnych oraz przedsiębiorców. Specjalizujemy się w szeroko pojętym prawie cywilnym, prawie karnym oraz prawie gospodarczym, dostarczając profesjonalną pomoc prawną dostosowaną do potrzeb każdego klienta. Naszym priorytetem jest rzetelne i efektywne rozwiązywanie problemów prawnych, zapewniając najwyższy standard obsługi prawnej.

Jeśli szukasz adwokata (prawnika) w Poznaniu, który podejdzie indywidualnie do Twojej sprawy i zadba o Twoje interesy, Kancelaria Adwokacka Sieńko Pięta i Partnerzy to właściwy wybór. Zaufaj naszemu doświadczeniu i skuteczności! Zajmujemy się usługami prawnymi takimi jak: sprawy karne, prawo karne, prawo gospodarcze, kredyty frankowe, sprawy rodzinne, sprawy rozwodowe, sprawy spadkowe, sprawy ZUS, prawo rodzinne, rozwody (pozew o rozwód), alimenty (pozew o alimenty), prawo budowlane, nieruchomości, prawo spadkowe, prawo lokalowe. Obsługiwaliśmy klientów nie tylko z Poznania i Wielkopolski ale także z całej Polski.

Dowody z IPN i archiwów: jak udokumentować szkodę i krzywdę, aby uzyskać najwyższe rekompensaty za represje w PRL?

27 listopada 202527 listopada 2025

Odpowiada Prawnik Poznań | Adwokat Poznań | Adwokat od odszkodowań za represje komunistyczne

Osoby represjonowane za czasów PRL dziś mogą domagać się rekompensaty za krzywdy minionego systemu. Praktyka sądów pokazuje, że czasami mogą to być imponujące, siedmiocyfrowe kwoty. O wysokości odszkodowania i zadośćuczynienia decyduje jednak szereg okoliczności, które należy odpowiednio udokumentować, a co po latach może nie być łatwe. Jakie dowody będą przydatne przy występowaniu z żądaniem rekompensaty i jak je uzyskać?

Podstawa prawna roszczeń Odszkodowanie za represje PRL

Roszczenia o unieważnienie orzeczenia oraz odszkodowanie i zadośćuczynienie za represje PRL regulują przepisy tzw. „ustawy lutowej”, czyli ustawy z dnia 23 lutego 1991 r. o uznaniu za nieważne orzeczeń wydanych wobec osób represjonowanych za działalność na rzecz niepodległego bytu Państwa Polskiego. Ustawa przewiduje m.in. możliwość uzyskania od Skarbu Państwa odszkodowania za poniesioną szkodę oraz zadośćuczynienia za doznaną krzywdę. Aby dochodzić rekompensaty, zwykle konieczne jest stwierdzenie nieważności orzeczenia wydanego za czasów PRL lub inna podstawa wskazana w przepisach.

Jakie dokumenty są kluczowe — katalog dowodów Odszkodowanie za represje PRL

W praktyce sądowej najważniejsze typy dowodów to m.in.:

wyroki, protokoły przesłuchań, akta sprawy karnej — bezpośrednie dowody na istnienie orzeczenia bądź innych decyzji represyjnych (podstawa do unieważnienia, a w konsekwencji do roszczeń);
teczki ewidencji operacyjnej i materiały Służby Bezpieczeństwa (SB) — dokumentują przebieg represji (inwigilacja, donosy, prowokacje) i ich intensywność;
dokumentacja internowań, decyzje administracyjne, karty ewidencyjne z zakładów karnych — potwierdzają okres trwania represji, warunki pozbawienia wolności i ich następstwa;
dokumentacja medyczna — dowód obrażeń fizycznych lub chorób związanych z represjami;
świadectwa pracy, decyzje o pozbawieniu stanowiska, notatki służbowe o zwolnieniach z pracy — dokumentują skutki zawodowe i materialne represji.

W posiadaniu wielu z tych dokumentów jest IPN, a także archiwa państwowe, sądowe czy zakładowe.

Jak wygląda procedura uzyskiwania dokumentów z IPN i archiwów? Odszkodowanie za represje PRL

IPN posiada w swoich zasobach dokumenty wytwarzane i gromadzone przez byłe organy bezpieczeństwa. Każdy ma prawo wglądu w dokumenty dotyczące siebie samego lub zmarłego krewnego. IPN udostępnia na swoich stronach gotowe wzory wniosków i instrukcje ich składania.

Co do zasady wniosek składa się osobiście w siedzibie jednostki/komórki organizacyjnej IPN w obecności pracownika, który potwierdzi tożsamość wnioskodawcy. W przypadku wniosku o udostępnienie dokumentów dotyczących zmarłych krewnych należy przedłożyć dodatkowo dokumenty potwierdzające śmierć tej osoby i dokumenty potwierdzające stopień pokrewieństwa lub powinowactwa ze zmarłym.

Przy spełnieniu określonych warunków możliwe jest także złożenie wniosku za pośrednictwem operatora pocztowego.

Z kolei Archiwa Państwowe przechowują ponad 45 mln historycznych jednostek archiwalnych. Znajdziemy tam m.in. akta, dokumenty, teczki czy fotografie. Z zasobów archiwalnych można skorzystać bezpośrednio w czytelniach i specjalistycznych pracowniach (zasadą jest, że dokumenty wytworzone w danym regionie przechowywane są w najbliższym Archiwum Państwowym) lub za pośrednictwem internetu (www.szukajwarchiwach.gov.pl).

Ze zbiorów może skorzystać każdy, bez konieczności wykazywania interesu. Dostęp do zasobów jest bezpłatny, jednak należy liczyć się z opłatą, jeżeli zamierzamy skorzystać z dodatkowych usług (np. wyszukiwania informacji, sporządzania odpisów czy fotokopii).

Istotne dokumenty możemy znaleźć również w innych archiwach, m.in. sądowych czy zakładowych. W celu ich uzyskania niezbędny jest kontakt z daną jednostką.

Jakie dowody pozaarchiwalne warto zgromadzić? Odszkodowanie za represje PRL

Poza dokumentami z IPN i innych archiwów warto również posłużyć się dowodami z:

zeznań świadków – osób, które widziały aresztowanie, znają skutki zwolnienia z pracy, mogą opisać warunki internowania;
dokumentów prywatnych – korespondencja, pamiętniki, zdjęcia, notatki;
dokumentacji medycznej – potwierdzającej zły stan zdrowia po umieszczeniu w zakładzie karnym lub po internowaniu;
dokumentów finansowych – potwierdzenia utraty dochodów, umowy.

Co przekonuje sąd i podnosi wysokość zadośćuczynienia? Odszkodowanie za represje PRL

Sądy oceniają wartość dowodów w kontekście dwóch elementów: szkoda materialna (ekonomiczna) oraz krzywda niemajątkowa (cierpienie psychiczne, fizyczne, utrata godności). Aby uzyskać wyższe zadośćuczynienie, dowody powinny wykazywać:

związek przyczynowy pomiędzy represjami (wyrok, internowanie) a konkretnymi skutkami (choroba, uszkodzenia ciała);
skalę i trwałość skutków — długotrwałe leczenie, stałe ograniczenia zawodowe (dokumentacja medyczna, opinie biegłych);
szczególne okrucieństwo — np. tortury, upokarzające traktowanie, wieloletnie pozbawienie wolności;
braki proceduralne i bezprawność działań — dowody na naruszenia procedury, fałszowanie dowodów, tło polityczne orzeczeń.

Sądom po latach trudno jest oceniać skalę cierpienia represjonowanego, należy więc pamiętać, że im bardziej szczegółowa, potwierdzona dokumentami narracja powoda, tym większa szansa na wysokie zadośćuczynienie.

Podsumowanie Odszkodowanie za represje PRL

Osoby represjonowane w czasach PRL mogą liczyć na odszkodowanie i zadośćuczynienie od Skarbu Państwa. Aby jednak uzyskać satysfakcjonującą kwotę za doznane krzywdy, należy wyczerpująco uzasadnić swoje żądanie. Mogą w tym pomóc materiały zgromadzone w IPN i innych archiwach.

Jeżeli zależy Ci na profesjonalnym przygotowaniu wniosku do IPN i opracowaniu strategii dowodowej – a tym samym zwiększeniu szans na wysokie zadośćuczynienie – skontaktuj się z Kancelarią Adwokacką Sieńko Pięta i Partnerzy

Adwokat Poznań.

Pozdrawiam,

Adwokat Piotr Sieńko

Jeśli potrzebujesz pomocy prawnej w tej lub podobnej sprawie, skontaktuj się ze mną pod numerem +48 537 230 390 lub mailowo: kancelaria@sienkoipartnerzy.pl.

Pozdrawiam,

Adwokat Piotr Sieńko

INFORMACJA O AUTORZE ARTYKUŁU – ADWOKAT POZNAŃ PRAWO KARNE

Piotr Sieńko – Adwokat Poznań (Okręgowa Rada Adwokacka w Poznaniu)

mail: kancelaria@sienkoipartnerzy.pl

telefon kontaktowy Adwokat Poznań: +48 537 230 390

www.sienkoipartnerzy.pl

Kancelaria Adwokacka Poznań – Adwokat Poznań Piotr Sieńko

Błędy we wnioskach: 5 najczęstszych pomyłek, które blokują odszkodowanie za represje z ustawy lutowej Odszkodowanie za represje komunistyczne

27 listopada 202527 listopada 2025

Odpowiada Prawnik Poznań | Adwokat Poznań | Adwokat od odszkodowań za represje komunistyczne

Ustawa z dnia 23 lutego 1991 r. o uznaniu za nieważne orzeczeń wydanych wobec osób represjonowanych za działalność na rzecz niepodległego bytu Państwa Polskiego (tzw. ustawa lutowa) pozostaje podstawą dochodzenia odszkodowania i zadośćuczynienia za represje polityczne z okresu PRL. Jednocześnie procedura i warunki przyznawania rekompensaty bywają złożone – błędy formalne i merytoryczne wniosków często decydują o oddaleniu roszczenia. Poniżej omawiamy pięć najczęściej spotykanych błędów oraz krótkie wskazówki, jak ich uniknąć.

1. Złożenie wniosku bez wcześniejszego unieważnienia orzeczenia Odszkodowanie za represje komunistyczne

Art. 1 ust. 1 ustawy lutowej wskazuje, że uznaje się za nieważne orzeczenia wydane przez polskie organy ścigania i wymiaru sprawiedliwości lub przez organy pozasądowe w okresie od 1 stycznia 1944 r. do 31 grudnia 1989 r., jeżeli czyn zarzucony lub przypisany był związany z działalnością na rzecz niepodległego bytu Państwa Polskiego albo orzeczenie wydano z powodu takiej działalności, jak również orzeczenia wydane za opór przeciwko kolektywizacji wsi oraz obowiązkowym dostawom. Nieważność takiego orzeczenia musi zostać jednak stwierdzona przez sąd. Dopiero posiadając postanowienie o stwierdzeniu nieważności orzeczenia możemy ubiegać się o odszkodowanie i zadośćuczynienie.

2. Niewystarczające udokumentowanie faktu represji Odszkodowanie za represje komunistyczne

Wnioski bez dokumentów potwierdzających zatrzymanie, skazanie, internowanie, czy też powołanie się jedynie na „pamięć rodzinną” albo ogólnikowe oświadczenia to najczęstsza przyczyna oddalenia.

Każdy wniosek musi być poparty konkretnymi dowodami. Należy do niego dołączyć wszystkie posiadane wyroki, postanowienia, decyzje administracyjne czy akta służb. Aby uzyskać część dokumentów, warto sięgnąć do zasobów IPN i innych archiwów. Dla skuteczności wniosku można posiłkować się również dokumentacją medyczną, prywatną korespondencją czy zeznaniami świadków. Ponadto należy pamiętać, że konieczne jest udowodnienie związku przyczynowego między represjami a działalnością na rzecz niepodległego bytu Państwa Polskiego.

To przede wszystkim od ilości i jakości dowodów zależy powodzenie całej sprawy i wysokość rekompensaty. Sąd nie jest związany żadnymi limitami, zatem po przedstawieniu przekonujących dowodów zwiększamy szanse na uzyskanie wyższego odszkodowania i zadośćuczynienia.

3. Niewłaściwe określenie właściwości sądu i błędy proceduralne Odszkodowanie za represje komunistyczne

Żądanie odszkodowania lub zadośćuczynienia zgłasza się w sądzie okręgowym (lub wojskowym sądzie okręgowym) – w zależności od okoliczności – albo tym, który wydał postanowienie o stwierdzeniu nieważności orzeczenia wydanego w PRL, albo tym, w którego okręgu zamieszkuje osoba składająca żądanie.

Częstym błędem są również brakujące załączniki (m.in. postanowienie o stwierdzeniu nieważności orzeczenia wydanego w PRL, pełnomocnictwa) czy – niby błahe – błędy takie jak np. brak podpisu.

Wybór niewłaściwego sądu lub niedochowanie warunków formalnych pisma skutkują wezwaniem do uzupełnienia, a nawet odrzuceniem wniosku.

4. Nieumiejętne kalkulowanie i argumentowanie wysokości roszczenia Odszkodowanie za represje komunistyczne

Przy obliczaniu odszkodowania i zadośćuczynienia należy kierować się względami słuszności – żądane kwoty rekompensat nie mogą być dowolne, niepokrywające się z rzeczywistymi szkodami lub krzywdami. Przedstaw szczegółowy wykaz szkód majątkowych (utrata zarobków, koszty leczenia itp.) i niemajątkowych (krzywda, dolegliwości psychiczne), aby sąd nie miał podstaw do podważania Twoich roszczeń.

5. Pomijanie kwestii przedawnienia i kręgu osób uprawnionych do dochodzenia rekompensaty Odszkodowanie za represje komunistyczne

W wielu przypadkach roszczenia osób represjonowanych nie przedawniają się, lecz inaczej jest w sytuacji, gdy do dochodzenia odszkodowania i zadośćuczynienia wymagane jest unieważnienie orzeczenia wydanego w PRL. Ustawodawca wprost określa, że żądanie odszkodowania lub zadośćuczynienia można zgłosić w terminie 10 lat od daty uprawomocnienia się postanowienia o stwierdzeniu nieważności takiego orzeczenia.

Trzeba mieć również na uwadze, że w razie śmierci represjonowanego, prawo do dochodzenia odszkodowania i zadośćuczynienia przechodzi tylko na wąskie grono jego bliskich, a mianowicie na małżonka, dzieci i rodziców.

Podsumowanie Odszkodowanie za represje komunistyczne

Przy sprawach o odszkodowanie i zadośćuczynienie na podstawie ustawy lutowej natknąć się można na wiele pułapek. Skutki błędów mogą być dotkliwe – od niższej kwoty rekompensaty, nawet do odrzucenia wniosku. Warto więc rozważyć skorzystanie z usług prawnika, który zadba o skompletowanie skutecznych dowodów i sporządzenie poprawnego wniosku.

Skontaktuj się z Kancelarią Adwokacką Sieńko Pięta i Partnerzy Adwokat Poznań, by mieć pewność, że unikniesz błędów, a tym samym zwiększysz swoje szanse na uzyskanie satysfakcjonującego odszkodowania i zadośćuczynienia.

Pozdrawiam,

Adwokat Piotr Sieńko

Jeśli potrzebujesz pomocy prawnej w tej lub podobnej sprawie, skontaktuj się ze mną pod numerem +48 537 230 390 lub mailowo: kancelaria@sienkoipartnerzy.pl.

Pozdrawiam,

Adwokat Piotr Sieńko

INFORMACJA O AUTORZE ARTYKUŁU – ADWOKAT POZNAŃ PRAWO KARNE

Piotr Sieńko – Adwokat Poznań (Okręgowa Rada Adwokacka w Poznaniu)

mail: kancelaria@sienkoipartnerzy.pl

telefon kontaktowy Adwokat Poznań: +48 537 230 390

www.sienkoipartnerzy.pl

Kancelaria Adwokacka Poznań – Adwokat Poznań Piotr Sieńko

10 lat na roszczenie: Kiedy następuje przedawnienie roszczeń o odszkodowanie za represje komunistyczne? Sprawdź terminy

27 listopada 202527 listopada 2025

Odpowiada Prawnik Poznań | Adwokat Poznań | Adwokat od odszkodowań za represje komunistyczne

Represje polityczne z okresu PRL — skazania, areszty, internowania czy przymusowe przesiedlenia — pociągały za sobą szkody materialne i niematerialne. Osoby represjonowane (oraz niektórzy ich bliscy) mogą dochodzić od Skarbu Państwa odszkodowania i zadośćuczynienia na podstawie ustawy z dnia 23 lutego 1991 r. o uznaniu za nieważne orzeczeń wydanych wobec osób represjonowanych za działalność na rzecz niepodległego bytu Państwa Polskiego (tzw. ustawa lutowa). Jednym z kluczowych pytań praktycznych jest: ile czasu mamy na domaganie się takiego roszczenia?

Dla kogo odszkodowanie i zadośćuczynienie? Odszkodowanie za represje komunistyczne

Ustawa lutowa przewiduje możliwość żądania od Skarbu Państwa odszkodowania i zadośćuczynienia dla osób:

wobec których stwierdzono nieważność orzeczenia wydanego w PRL;
wobec których wydano decyzję o internowaniu w związku z wprowadzeniem stanu wojennego;
mieszkających obecnie bądź w chwili śmierci w Polsce, represjonowanych przez radzieckie organy w latach 1944-1956;
powołanych do czynnej służby wojskowej w okresie od 1 listopada 1982 r. do 28 lutego 1983 r.;
które przebywały wraz z matką w więzieniu lub innym miejscu odosobnienia lub których matka w okresie ciąży przebywała w takich miejscach – jeżeli wobec matki stwierdzono nieważność orzeczenia.

Należy jednak podkreślić, że dotyczy to tylko osób represjonowanych w związku z działalnością na rzecz niepodległego bytu Państwa Polskiego.

W razie śmierci osoby represjonowanej, jej uprawnienia przechodzą na małżonka, dzieci i rodziców.

Kiedy roszczenie o odszkodowanie i zadośćuczynienie przedawni się po 10 latach? Odszkodowanie za represje komunistyczne

Co prawda ustawa nie przewiduje żadnego terminu na wniesienie żądania unieważnienia wyroku wydanego w PRL (może on zostać unieważniony nawet wiele lat po represjach), ale kiedy już do tego dojdzie, osoba uprawniona ma 10 lat od uprawomocnienia się postanowienia na ubieganie się o odszkodowanie lub zadośćuczynienie.

WAŻNE: Powyższa zasada dotyczy tylko orzeczeń wydanych przez polskie organy ścigania i wymiaru sprawiedliwości lub przez organy pozasądowe działające w latach 1944-1989. W przypadku, gdy orzeczenia wydawane były przez organy radzieckie (na obecnym terytorium Polski w okresie od dnia 1 lipca 1944 r. do dnia 31 grudnia 1956 r. oraz na terytorium Polski w granicach ustalonych w Traktacie Ryskim, w okresie od dnia 1 stycznia 1944 r. do dnia 31 grudnia 1956 r.), roszczenia nie ulegają przedawnieniu.

Kiedy roszczenia się nie przedawniają? Odszkodowanie za represje komunistyczne

We wszystkich innych przypadkach roszczenia nie ulegają przedawnieniu.

Świadczy o tym treść art. 8 ust. 3 ustawy lutowej, gdzie wskazano, że w postępowaniu o odszkodowanie i zadośćuczynienie stosuje się odpowiednio przepisy rozdziału 58 Kodeksu postępowania karnego, z wyjątkiem m.in. art. 555, który mówi o rocznym terminie przedawnienia.

Ponadto w art. 11 wskazano, że nie przedawniają się roszczenia o odszkodowanie i zadośćuczynienie m.in. osób, u których łącznie spełniono poniższe przesłanki:

wobec których w okresie od 1944 r. do 1989 r. zapadło orzeczenie o uniewinnieniu lub umorzeniu postępowania z powodów, o których mowa w art. 17 § 1 pkt 1 i 2 k.p.k.;
którym zarzucono czyn związany z działalnością na rzecz niepodległego bytu Państwa Polskiego, albo orzeczenie wydano z powodu takiej działalności;
którym nie zostało prawomocnie zasądzone odszkodowanie i zadośćuczynienie;
które były zatrzymane lub tymczasowo aresztowane.

Powyższy przykład daje asumpt do założenia, że skoro nie przedawniają się roszczenia osób, które nie mogą uzyskać unieważnienia orzeczenia – bo np. postępowanie umorzono – a były zatrzymane lub tymczasowo aresztowane, to tak samo będzie w innych przypadkach, gdzie nie istnieje możliwość stwierdzenia nieważności orzeczeń (m.in. przy internowaniu na podstawie decyzji), skoro ustawa milczy na temat terminów przedawnień w takich sytuacjach.

Czy przedawnienie zamyka drogę do dochodzenia roszczeń? Odszkodowanie za represje komunistyczne

Upływ terminu przedawnienia co do zasady skutkuje utratą możliwości dochodzenia roszczeń. Celem ustawy lutowej jest jednak choć częściowa rekompensata cierpień, których doznali ludzie walczący o wolną Polskę, dlatego też przedawnienie nie zawsze blokuje drogę do odszkodowania i zadośćuczynienia.

Jak zauważył Sąd Najwyższy, zgłoszenie żądania odszkodowania i zadośćuczynienia po upływie terminu przewidzianego w art. 8 ust. 2 ustawy lutowej prowadzi do oddalenia wniosku tylko w razie podniesienia zarzutu przedawnienia (art. 117 § 2 k.c.), a nadto pod warunkiem uznania, że podniesienie takiego zarzutu nie jest sprzeczne z zasadami współżycia społecznego (art. 5 k.c.). W sprawach o roszczenia z art. 8 ust. 1 ustawy lutowej uprawnionym do podniesienia zarzutu przedawnienia jest prokurator jako rzecznik interesu społecznego (wyrok SN z 17.10.2000 r., V KKN 321/98, LEX nr 50976).

Podsumowanie Odszkodowanie za represje komunistyczne

W wielu przypadkach roszczenia osób represjonowanych w PRL nie ulegają przedawnieniu, należy jednak zwrócić uwagę na sytuacje, w których ustawa wymaga unieważnienia orzeczenia – wtedy na dochodzenie roszczeń mamy 10 lat od daty uprawomocnienia się postanowienia o stwierdzeniu nieważności.

Kancelaria Adwokacka Sieńko Pięta i Partnerzy Adwokat Poznań pomoże Ci skutecznie dochodzić odszkodowania i zadośćuczynienia za represje z czasów PRL – ustalimy, do której grupy uprawnionych się zaliczasz i czy Twoje roszczenie nie uległo przedawnianiu, a następnie przeprowadzimy Cię przez wszystkie etapy postępowania.

Pozdrawiam,

Adwokat Piotr Sieńko

Jeśli potrzebujesz pomocy prawnej w tej lub podobnej sprawie, skontaktuj się ze mną pod numerem +48 537 230 390 lub mailowo: kancelaria@sienkoipartnerzy.pl.

Pozdrawiam,

Adwokat Piotr Sieńko

INFORMACJA O AUTORZE ARTYKUŁU – ADWOKAT POZNAŃ PRAWO KARNE

Piotr Sieńko – Adwokat Poznań (Okręgowa Rada Adwokacka w Poznaniu)

mail: kancelaria@sienkoipartnerzy.pl

telefon kontaktowy Adwokat Poznań: +48 537 230 390

www.sienkoipartnerzy.pl

Kancelaria Adwokacka Poznań – Adwokat Poznań Piotr Sieńko

Wpływ upadłości konsumenckiej na egzekucję z nieruchomości

23 listopada 202523 listopada 2025

Odpowiada Prawnik Poznań | Adwokat Poznań | Adwokat od upadłości konsumenckiej

Ogłoszenie upadłości konsumenckiej niesie istotne konsekwencje dla toczących się oraz planowanych postępowań egzekucyjnych, w tym tych dotyczących nieruchomości należących do dłużnika. Poniżej omawiamy, jak upadłość konsumencka wpływa na egzekucję z nieruchomości, z uwzględnieniem aktualnych przepisów.

Zawieszenie i umorzenie egzekucji z chwilą ogłoszenia upadłości |Upadłość Konsumencka Poznań

Zgodnie z art. 146 ust. 1 ustawy Prawo upadłościowe, z dniem ogłoszenia upadłości postępowania egzekucyjne dotyczące majątku wchodzącego do masy upadłości ulegają zawieszeniu z mocy prawa. Po uprawomocnieniu się postanowienia o ogłoszeniu upadłości postępowania egzekucyjne zostają umorzone.

Nieruchomość posiadana przez upadłego, co do zasady, wchodzi w skład masy upadłości. Tym samym, wszczęcie lub kontynuowanie egzekucji z tej nieruchomości przez komornika po ogłoszeniu upadłości jest niedopuszczalne – kompetencje w zakresie jej likwidacji przejmuje syndyk.

Co jeśli przed ogłoszeniem upadłości doszło do przybicia? |Upadłość Konsumencka Poznań

Jeżeli przed ogłoszeniem upadłości udzielono prawomocnie przybicia, a nabywca egzekucyjny w terminie wpłacił cenę nabycia, własność nieruchomości może zostać przysądzona. Takie rozwiązanie chroni interesy osoby, która nabyła nieruchomość w egzekucji syngularnej i nie narusza interesów wierzycieli w postępowaniu upadłościowym, ponieważ kwota ze sprzedaży zostaje przelana do masy upadłości.

Jak stwierdził Sąd Najwyższy, postępowanie egzekucyjne z nieruchomości jest na tyle kosztowe, pracochłonne i długotrwałe, że zarówno sam dłużnik, jak i jego wierzyciele mają dość czasu, by przed wydaniem postanowienia o przybiciu na rzecz nabywcy nieruchomości wystąpić z ewentualnymi wnioskami o ogłoszenie upadłości dłużnika. Jeśli tego nie uczynią, a nieruchomość znajdzie nabywcę, to jego prawo podmiotowe do uzyskania przysądzenia własności w związku z wykonaniem warunków licytacyjnych po prawomocnym uzyskaniu przybicia przed ogłoszeniem upadłości, musi być respektowane przez organy procesowe (uchwała SN z 18.11.2021 r., III CZP 77/20, OSNC 2022, nr 6, poz. 60).

Kompetencje syndyka wobec nieruchomości |Upadłość Konsumencka Poznań

Po ogłoszeniu upadłości konsumenckiej upadły traci prawo zarządu mieniem wchodzącym do masy upadłości, korzystania z niego i rozporządzania nim. Zakres i czas korzystania z nieruchomości wchodzącej w skład masy upadłości określa sąd.

Zarząd nad masą upadłości przejmuje syndyk i to on decyduje o ewentualnej sprzedaży nieruchomości. Sprzedaż nieruchomości przez syndyka następuje zgodnie z przepisami o sprzedaży egzekucyjnej, ale już w ramach postępowania upadłościowego, a nie egzekucyjnego.

Syndyk powinien dążyć do jak najkorzystniejszego zbycia składników majątku dłużnika – w tym nieruchomości – z uwzględnieniem interesu wierzycieli, ale też w miarę możliwości – interesu upadłego.

Kiedy możliwe jest wyłączenie nieruchomości z masy upadłości? |Upadłość Konsumencka Poznań

W wyjątkowych sytuacjach możliwe jest wyłączenie nieruchomości z masy upadłości. Będzie tak, gdy nieruchomości nie można zbyć z zachowaniem przepisów ustawy, a dalsze pozostawanie nieruchomości w masie upadłości będzie niekorzystne dla wierzycieli z uwagi na obciążenie kosztami masy upadłości. Mowa o przypadkach, gdy syndyk kilkukrotnie podejmował próbę zbycia nieruchomości, jednak nie znajdowała ona nabywcy.

Możliwe jest również złożenie wniosku o wyłączenie nieruchomości z masy upadłości. Wniosek taki musi być odpowiednio uzasadniony i poparty dowodami. Sąd rozpatruje wniosek w terminie 1 miesiąca, po wysłuchaniu syndyka, nadzorcy sądowego albo zarządcy.

Trzeba jednak przyznać, że w praktyce ciężko o wyłączenie nieruchomości z masy upadłości– sądy i syndycy są zobowiązani do maksymalizacji wartości likwidacyjnej masy upadłości.

Zaspokojenie potrzeb mieszkaniowych upadłego |Upadłość Konsumencka Poznań

Szczególnie istotne znaczenie w kontekście sprzedaży nieruchomości w postępowaniu upadłościowym ma art. 342a p.u.

Przepis ten pozwala na przeznaczenie części środków ze sprzedaży lokalu mieszkalnego albo domu jednorodzinnego, w którym zamieszkuje upadły, na zaspokojenie potrzeb mieszkaniowych upadłego i jego rodziny, w szczególności na pokrycie czynszu najmu innego lokalu w tej samej lub sąsiedniej miejscowości przez okres od 12 do 24 miesięcy.

Kwotę tę ustala sąd, biorąc pod uwagę:

potrzeby mieszkaniowe upadłego,
zdolności zarobkowe upadłego,
sumę uzyskaną ze sprzedaży lokalu mieszkalnego albo domu jednorodzinnego,
opinię syndyka.

Podsumowanie |Upadłość Konsumencka Poznań

Ogłoszenie upadłości konsumenckiej skutecznie zatrzymuje egzekucję z nieruchomości, a dalsze losy tej nieruchomości zależą od decyzji syndyka i sądu upadłościowego. Zasadniczo nieruchomość wchodzi do masy upadłości i może zostać sprzedana na poczet zaspokojenia wierzycieli. Jednocześnie przepisy umożliwiają upadłemu zabezpieczenie środków na najem lokalu zastępczego, co stanowi istotny element ochrony dłużnika przed bezdomnością.

Chcesz wyłączyć nieruchomość z masy upadłości lub potrzebujesz innego wsparcia prawnego w toku postępowania upadłościowego? Zapraszamy do kontaktu z Kancelarią Adwokacką Sieńko Pięta i Partnerzy Adwokat Poznań.

Adwokat Piotr Sieńko

Jeśli potrzebujesz pomocy prawnej w tej lub podobnej sprawie, skontaktuj się ze mną pod numerem +48 537 230 390 lub mailowo: kancelaria@sienkoipartnerzy.pl.

Pozdrawiam,

Adwokat Piotr Sieńko

INFORMACJA O AUTORZE ARTYKUŁU – ADWOKAT POZNAŃ PRAWO KARNE

Piotr Sieńko – Adwokat Poznań (Okręgowa Rada Adwokacka w Poznaniu)

mail: kancelaria@sienkoipartnerzy.pl

telefon kontaktowy Adwokat Poznań: +48 537 230 390

www.sienkoipartnerzy.pl

Kancelaria Adwokacka Poznań – Adwokat Poznań Piotr Sieńko

Upadłość konsumencka a komornik – co dzieje się z egzekucją?

23 listopada 202523 listopada 2025

Odpowiada Prawnik Poznań | Adwokat Poznań | Adwokat od upadłości konsumenckiej

Upadłość konsumencka to instytucja, która ma na celu oddłużenie osoby fizycznej nieprowadzącej działalności gospodarczej, znajdującej się w stanie niewypłacalności. Jednym z najczęstszych powodów, dla których osoby zadłużone decydują się na złożenie wniosku o ogłoszenie upadłości, są trwające postępowania egzekucyjne prowadzone przez komorników sądowych. Warto więc wyjaśnić, jakie konsekwencje dla egzekucji komorniczej niesie za sobą ogłoszenie upadłości konsumenckiej.

Postępowanie komornicze a upadłościowe |Upadłość Konsumencka Poznań

Na wstępie zaznaczyć należy, że oba te postępowania, choć kojarzą się z tym samym – zajęciem majątku i spieniężeniem go w celu spłaty wierzycieli – diametralnie się różnią.

Egzekucja komornicza jest wszczynana na wniosek wierzyciela i trwa do czasu, aż dług zostanie w całości spłacony. Po drodze naliczane są dodatkowe opłaty i odsetki. W przypadku nieposiadania majątku i nieosiągania dochodów przez dłużnika (lub osiągania minimalnego wynagrodzenia za pracę) komornik może umorzyć postępowanie. Nie oznacza to jednak, że długi „znikają”. Wierzyciel może w przyszłości wnioskować o wznowienie postępowania.

Natomiast postępowanie upadłościowe jest zasadniczo wszczynane na wniosek niewypłacalnego dłużnika. Po likwidacji majątku wchodzącego w skład masy upadłości ustala się plan spłaty wierzycieli z uwzględnieniem sytuacji osobistej, rodzinnej, majątkowej i zarobkowej dłużnika, jego realnych możliwości zarobkowych oraz kosztów utrzymania. Plan spłaty jest ustalany co do zasady na okres maksymalnie 36 miesięcy (w szczególnych okolicznościach do 84 miesięcy). Po wykonaniu planu spłaty pozostałe zobowiązania upadłego zostają definitywnie umorzone.

Zawieszenie i umorzenie egzekucji po ogłoszeniu upadłości

Zgodnie z art. 146 ust. 1 ustawy Prawo upadłościowe, z dniem ogłoszenia upadłości postępowania egzekucyjne skierowane do majątku wchodzącego w skład masy upadłości ulegają zawieszeniu z mocy prawa.

Co więcej, zawieszone postępowania egzekucyjne ulegają następnie umorzeniu z chwilą uprawomocnienia się postanowienia o ogłoszeniu upadłości. Tym samym komornik nie może już kontynuować żadnych działań wobec majątku upadłego – zarząd nad nim przejmuje syndyk.

Czy upadły zostaje uwolniony od wszystkich egzekucji? |Upadłość Konsumencka Poznań

Majątek upadłego przekształcony w masę upadłości ma służyć proporcjonalnemu zaspokojeniu zgłoszonych wierzycieli. Po dniu ogłoszenia upadłości niemożliwe jest skierowanie egzekucji do majątku wchodzącego w skład masy upadłości. Wyjątkiem jest zabezpieczenie roszczeń:

alimentacyjnych;
o rentę z tytułu odszkodowania za wywołanie choroby, niezdolności do pracy, kalectwa lub śmierci;
o zamianę uprawnień objętych treścią prawa dożywocia na dożywotnią rentę.

Nie ma też przeszkód, by prowadzić egzekucję z majątku, który z różnych względów (np. decyzją sądu) nie został włączony do masy upadłości.

Co jeśli komornik zdążył już zająć majątek dłużnika? |Upadłość Konsumencka Poznań

Z chwilą ogłoszenia upadłości majątek upadłego staje się masą upadłości, którą zarządza syndyk. Sumy uzyskane w postępowaniu egzekucyjnym, które zostało zawieszone w wyniku ogłoszenia upadłości, a jeszcze niewydane egzekwującemu wierzycielowi, zostają przelane do masy upadłości.

Wierzyciel egzekwujący nie ma w tym przypadku pierwszeństwa zaspokojenia. Jest traktowany na równi z innymi wierzycielami, a jego roszczenie jest zaspokajane zgodnie z planem podziału masy upadłości.

W przypadku, gdy sumy uzyskane przez komornika przed ogłoszeniem upadłości zostały wydane wierzycielowi po dniu ogłoszenia upadłości, syndyk ma możliwość domagać się ich zwrotu na podstawie przepisów o bezpodstawnym wzbogaceniu.

Podsumowanie |Upadłość Konsumencka Poznań

Ogłoszenie upadłości konsumenckiej ma istotny wpływ na postępowania egzekucyjne. Ich dalsze prowadzenie staje się prawnie niedopuszczalne, komornik traci tym samym możliwość ingerencji w majątek dłużnika – od tej pory zarząd nad majątkiem sprawuje syndyk. Dla osób znajdujących się pod presją egzekucji komorniczych upadłość konsumencka stanowi więc realne i skuteczne narzędzie ochrony oraz szansę na nowy finansowy start.

Należy jednak pamiętać, że nie w każdym przypadku upadłość jest dobrym wyjściem, bo może niepotrzebnie narazić Cię na negatywne konsekwencji w postaci np. trudności z uzyskaniem kredytu w przyszłości.

Jeżeli nie jesteś pewny swojej sytuacji i potrzebujesz profesjonalnego wsparcia przy podjęciu decyzji – skontaktuj się z Kancelarią Adwokacką Sieńko Pięta i Partnerzy Adwokat Poznań.

Adwokat Piotr Sieńko

Jeśli potrzebujesz pomocy prawnej w tej lub podobnej sprawie, skontaktuj się ze mną pod numerem +48 537 230 390 lub mailowo: kancelaria@sienkoipartnerzy.pl.

Pozdrawiam,

Adwokat Piotr Sieńko

INFORMACJA O AUTORZE ARTYKUŁU – ADWOKAT POZNAŃ PRAWO KARNE

Piotr Sieńko – Adwokat Poznań (Okręgowa Rada Adwokacka w Poznaniu)

mail: kancelaria@sienkoipartnerzy.pl

telefon kontaktowy Adwokat Poznań: +48 537 230 390

www.sienkoipartnerzy.pl

Kancelaria Adwokacka Poznań – Adwokat Poznań Piotr Sieńko

Upadłość konsumencka a alimenty

23 listopada 202523 listopada 2025

Odpowiada Prawnik Poznań | Adwokat Poznań | Adwokat od upadłości konsumenckiej

Upadłość konsumencka to instytucja, która ma na celu oddłużenie osoby fizycznej nieprowadzącej działalności gospodarczej (albo prowadzącej ją niegdyś), która stała się trwale niewypłacalna. W praktyce stanowi często ostatnią deskę ratunku dla osób przytłoczonych długami. Niemniej jednak, nie wszystkie zobowiązania podlegają umorzeniu w toku tego postępowania. Poniżej omawiamy, jak obowiązujące w 2025 roku przepisy Prawa upadłościowego regulują wzajemne relacje między upadłością konsumencką a zobowiązaniami alimentacyjnymi.

Charakter prawny zobowiązań alimentacyjnych w świetle Prawa upadłościowego |Upadłość Konsumencka Poznań

Upadłość konsumencka obejmuje co do zasady całość majątku dłużnika, ale nie prowadzi do automatycznego umorzenia wszystkich zobowiązań. Artykuł 491²¹ ust. 2 stanowi jednoznacznie, że nie podlegają umorzeniu zobowiązania wynikające z alimentów.

Ustawodawca traktuje zobowiązania alimentacyjne jako szczególnie chronione – ze względu na ich funkcję egzystencjalną, związaną z zapewnieniem utrzymania osobom najbliższym, często małoletnim lub niezdolnym do samodzielnego życia.

Wyrazem tego jest m.in. umieszczenie alimentów w pierwszej kategorii należności podlegających zaspokojeniu z funduszów masy upadłości.

Czy po ogłoszeniu upadłości można wszcząć postępowanie o zasądzenie alimentów?

Ogólną zasadą jest, że po ogłoszeniu upadłości wszystkie postępowania sądowe dotyczące masy upadłości mogą być wszczęte i prowadzone wyłącznie przeciwko syndykowi. Inny charakter mają postępowania o świadczenia alimentacyjne – one będą prowadzone przeciwko upadłemu.

Po ogłoszeniu upadłości można wystąpić nie tylko z powództwem o zasądzenie alimentów, ale także o ich zwiększenie lub zmniejszenie.

Możliwość wytoczenia powództwa o zmianę wysokości alimentów ma również syndyk, co pozwala regulować wysokość świadczeń adekwatnie do możliwości masy upadłości.

Alimenty przypadające za czas przed i po ogłoszeniu upadłości |Upadłość Konsumencka Poznań

Alimenty przypadające za czas po ogłoszeniu upadłości – niezależnie od tego, czy zostały zasądzone przed czy po ogłoszeniu upadłości – będą wypłacane przez syndyka na bieżąco, do dnia sporządzenia ostatecznego planu podziału, w kwocie nie wyższej niż minimalne wynagrodzenie za pracę (obecnie, w 2025 roku, będzie to 4.666 zł brutto).

Jeżeli upadły ma zaległości z tytułu należności alimentacyjnych powinny być one zgłoszone do masy upadłości na takich samych zasadach jak każda inna wierzytelność.

Alimenty a plan spłaty wierzycieli |Upadłość Konsumencka Poznań

W postępowaniu o ustalenie planu spłaty wierzycieli sąd bierze pod uwagę m.in. sytuację życiową i finansową dłużnika, a także zobowiązania wobec osób trzecich. Jeżeli dłużnik ma obowiązek alimentacyjny, sąd ustalając plan spłaty uwzględnia alimenty jako stały, uprzywilejowany wydatek, a także może ograniczyć zakres spłaty innych zobowiązań z uwagi na konieczność zapewnienia środków na alimenty.

Co jeśli majątek upadłego nie wystarcza na wypłatę alimentów albo wystarcza wyłącznie na ten cel? |Upadłość Konsumencka Poznań

Jeżeli postępowanie upadłościowe prowadzone jest na zasadach ogólnych i w jego trakcie okaże się, że majątek upadłego nie wystarcza na zaspokojenie alimentów i kosztów postępowania – zostaje ono umorzone. Inaczej jest w przypadku postępowania dotyczącego osoby fizycznej nieprowadzącej działalności gospodarczej. Niewystarczające środki nie są podstawą do umorzenia postępowania.

Należy jednak jeszcze raz podkreślić, że zobowiązania o charakterze alimentacyjnym nie podlegają umorzeniu w postępowaniu upadłościowym. Będą mogły być więc wciąż dochodzone po zakończeniu postępowania, mimo że upadły uzyska oddłużenie w pozostałym zakresie. a

Podsumowanie |Upadłość Konsumencka Poznań

Upadłość konsumencka nie uchyla i nie osłabia obowiązku alimentacyjnego. Przeciwnie — obowiązki te są traktowane priorytetowo i nie podlegają umorzeniu, nawet po wykonaniu planu spłaty czy zakończeniu postępowania. Instytucja ta nie stanowi ulgi dla dłużnika w kwestii alimentów, ale zapewnia uporządkowany i stabilny mechanizm ich realizacji.

Rozważasz upadłość, ale masz zobowiązania alimentacyjne i nie jesteś pewien swojej sytuacji? Zapraszamy do kontaktu z Kancelarią Adwokacką Sieńko Pięta i Partnerzy Adwokat Poznań.

Adwokat Piotr Sieńko

Jeśli potrzebujesz pomocy prawnej w tej lub podobnej sprawie, skontaktuj się ze mną pod numerem +48 537 230 390 lub mailowo: kancelaria@sienkoipartnerzy.pl.

Pozdrawiam,

Adwokat Piotr Sieńko

INFORMACJA O AUTORZE ARTYKUŁU – ADWOKAT POZNAŃ PRAWO KARNE

Piotr Sieńko – Adwokat Poznań (Okręgowa Rada Adwokacka w Poznaniu)

mail: kancelaria@sienkoipartnerzy.pl

telefon kontaktowy Adwokat Poznań: +48 537 230 390

www.sienkoipartnerzy.pl

Kancelaria Adwokacka Poznań – Adwokat Poznań Piotr Sieńko

Upadłość konsumencka – co to jest?

23 listopada 202523 listopada 2025

Odpowiada Prawnik Poznań | Adwokat Poznań | Adwokat od upadłości konsumenckiej

Upadłość konsumencka to instytucja prawa upadłościowego, która umożliwia osobom fizycznym nieprowadzącym działalności gospodarczej oddłużenie, czyli uwolnienie się od ciężaru długów, których nie są w stanie spłacić. Głównym celem postępowania upadłościowego jest z jednej strony umożliwienie rozpoczęcia nowego etapu życia bez długów, a z drugiej – zapewnienie w miarę możliwości choć częściowego zaspokojenia roszczeń wierzycieli.

Kto może złożyć wniosek o ogłoszenie upadłości konsumenckiej? |Upadłość Konsumencka Poznań

Główną przesłanką do ogłoszenia upadłości konsumenckiej jest niewypłacalność dłużnika. Niewypłacalność, w rozumieniu art. 11 ust. 1 ustawy, oznacza stan, w którym dłużnik utracił zdolność do wykonywania swoich wymagalnych zobowiązań pieniężnych. Domniemywa się, że niewypłacalność istnieje, gdy dłużnik zalega ze spłatą przez okres przekraczający trzy miesiące.

Jak wskazał m.in. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach, niewypłacalność istnieje nie tylko wtedy, gdy dłużnik nie ma środków, lecz także wtedy, gdy dłużnik nie wykonuje zobowiązań z innych przyczyn, np. nie wykonuje zobowiązań w celu doprowadzenia swego kontrahenta do stanu niewypłacalności albo też nie wykonuje zobowiązań z przyczyn irracjonalnych. Niewypłacalność dłużnika istnieje zatem zawsze, gdy nie wykonuje on swoich wymagalnych zobowiązań. Nieistotny przy tym jest rozmiar niewykonywanych przez dłużnika zobowiązań (wyrok WSA w Gliwicach z 22.04.2024 r., I SA/Gl 1367/23, LEX nr 3715512).

Skutki ogłoszenia upadłości |Upadłość Konsumencka Poznań

Wskutek ogłoszenia upadłości majątek upadłego zostaje przekształcony w masę upadłości (z wyłączeniem m.in. przedmiotów koniecznych do codziennego funkcjonowania). Wywołuje to daleko idące skutki prawne, zarówno korzystne, jak i niekorzystne dla upadłego, w tym m.in.:

upadły traci prawo zarządu masą upadłości, korzystania z mienia wchodzącego w jej skład i rozporządzania nim;
syndyk sprzedaje składniki masy upadłości w celu zaspokojenia wierzycieli w jak największym stopniu;
jeżeli upadły pozostaje w związku małżeńskim – między małżonkami powstaje rozdzielność majątkowa, a jak wcześniej małżonkowie pozostawali w ustroju wspólności majątkowej – majątek wspólny wchodzi do masy upadłości, a jego podział jest niedopuszczalny;
z dniem ogłoszenia upadłości zawiesza się postępowania egzekucyjne dotyczące majątku wchodzącego w skład masy upadłości, a po uprawomocnieniu postanowienia – umarza;

Podsumowanie |Upadłość Konsumencka Poznań

Upadłość konsumencka to skuteczne narzędzie dla osób, które znalazły się w trwałej niewypłacalności i nie są w stanie samodzielnie poradzić sobie z narastającym zadłużeniem. Stanowi ona jednocześnie wyraz humanitarnego podejścia ustawodawcy, który dopuszcza oddłużenie nawet w sytuacji zawinionego doprowadzenia do niewypłacalności – pod warunkiem spełnienia określonych wymogów.

Warto jednak pamiętać, że upadłość to poważny krok prawny, który wymaga starannego przygotowania i analizy skutków. Skontaktuj się z Kancelarią Adwokacką Sieńko Pięta i Partnerzy Adwokat Poznań – razem ocenimy Twoją sytuację i zastanowimy się jak wybrnąć z problemów finansowych.

Adwokat Piotr Sieńko

Jeśli potrzebujesz pomocy prawnej w tej lub podobnej sprawie, skontaktuj się ze mną pod numerem +48 537 230 390 lub mailowo: kancelaria@sienkoipartnerzy.pl.

Pozdrawiam,

Adwokat Piotr Sieńko

INFORMACJA O AUTORZE ARTYKUŁU – ADWOKAT POZNAŃ PRAWO KARNE

Piotr Sieńko – Adwokat Poznań (Okręgowa Rada Adwokacka w Poznaniu)

mail: kancelaria@sienkoipartnerzy.pl

telefon kontaktowy Adwokat Poznań: +48 537 230 390

www.sienkoipartnerzy.pl

Kancelaria Adwokacka Poznań – Adwokat Poznań Piotr Sieńko

Układ konsumencki – alternatywa dla upadłości konsumenckiej

23 listopada 202523 listopada 2025

Odpowiada Prawnik Poznań | Adwokat Poznań | Adwokat od upadłości konsumenckiej

W polskim systemie prawnym układ konsumencki stanowi alternatywny – wobec tradycyjnej upadłości konsumenckiej – sposób oddłużenia osoby fizycznej nieprowadzącej działalności gospodarczej. Mechanizm ten pozwala dłużnikowi uniknąć ogłoszenia upadłości poprzez zawarcie porozumienia z wierzycielami, co w wielu przypadkach może okazać się rozwiązaniem korzystniejszym dla obu stron.

Kto może skorzystać z układu konsumenckiego? |Upadłość Konsumencka Poznań

Tak jak w przypadku upadłości konsumenckiej – układ konsumencki to rozwiązanie dostępne dla osób fizycznych nieprowadzących działalności gospodarczej, które stały się niewypłacalne.

Układ konsumencki może być korzystny dla dłużnika, który:

posiada stałe dochody umożliwiające spłatę zobowiązań,
chce uniknąć skutków ogłoszenia upadłości, takich jak likwidacja majątku,
dąży do szybszego porozumienia z wierzycielami i ustabilizowania swojej sytuacji finansowej,
ma zobowiązania o charakterze masowym lub rozproszonym, których ugodowe uregulowanie nie jest możliwe w drodze indywidualnych negocjacji.

Wszczęcie postępowania |Upadłość Konsumencka Poznań

Postępowanie o zawarcie układu konsumenckiego wszczynane jest na wniosek dłużnika, składany do sądu upadłościowego. Wniosek ten musi spełniać wymagania formalne określone w art. 4912 ust. 4 Prawa upadłościowego, a więc zawierać m.in.:

podstawowe dane dłużnika;
wskazanie miejsc, w których znajduje się majątek dłużnika;
uzasadnienie i uprawdopodobnienie wniosku;
wykaz majątku z szacunkową wyceną;
spis wierzycieli wraz z wysokością wierzytelności i terminami zapłaty;
informację o przychodach i kosztach utrzymania;
informację o istotniejszych czynnościach prawnych dokonanych w ostatnich 12 miesiącach.

Ponadto wniosek taki powinien zawierać wstępne propozycje układowe (np. rozłożenie spłaty na raty).

Jednocześnie dłużnik zobowiązany jest do uiszczenia zaliczki na wydatki postępowania w wysokości przeciętnego miesięcznego wynagrodzenia w sektorze przedsiębiorstw bez wypłat nagród z zysku w trzecim kwartale roku poprzedniego, ogłoszonego przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego (w 2025 roku będzie to 8266,30 zł).

Gdy dłużnik złożył wniosek o ogłoszenie upadłości, do postępowania o zawarcie układu może go skierować również sąd, jeżeli uzna to za uzasadnione. Nie będzie takiej możliwości, jeżeli dłużnik wprost oświadczy w treści wniosku, że nie wyraża na to zgody.

Nadzorca sądowy |Upadłość Konsumencka Poznań

Wraz z otwarciem postępowania o zawarcie układu sąd wyznacza nadzorcę sądowego, który w terminie 30 dni od doręczenia mu postanowienia:

sporządza propozycje układowe w porozumieniu z dłużnikiem,
sporządza spis wierzytelności (w tym wierzytelności spornych),
zwołuje zgromadzenie wierzycieli, podczas którego odbędzie się głosowanie nad układem.

Zgromadzenie wierzycieli |Upadłość Konsumencka Poznań

Przewodniczącym zgromadzenia wierzycieli jest nadzorca sądowy, który na początku sprawdza listę obecności, a także przedstawia propozycje układowe oraz swoją ocenę co do możliwości wykonania układu.

Następnie przechodzi się do kluczowego etapu zgromadzenia, czyli głosowania nad układem. Wierzyciele mogą oddać swoje głosy na piśmie lub ustnie do protokołu. Układ zostaje przyjęty, jeżeli wypowie się za nim większość wierzycieli, którzy posiadają łącznie co najmniej 2/3 sumy wszystkich wierzytelności.

Z przebiegu zgromadzenia nadzorca sądowy sporządza protokół, a następnie w terminie 21 dni kieruje do sądu wniosek o zatwierdzenie układu albo umorzenie postępowania (gdy za układem nie głosowała wystarczająca ilość wierzycieli).

Jakie są korzyści z układu? |Upadłość Konsumencka Poznań

Z punktu widzenia dłużnika najistotniejszymi korzyściami z zawarcia układu jest to, że:

wierzyciele objęci układem nie mogą prowadzić egzekucji swoich roszczeń – dochodzenie należności odbywa się wyłącznie na zasadach układowych;
dłużnik ma możliwość zachowania majątku i realizuje postanowienia układu (np. spłaca zobowiązania w ratach przez określony czas);
układ może przewidywać także częściowe umorzenie zobowiązań, jeżeli zaakceptują to wierzyciele.

Zawarcia układu może być też korzystne dla wierzycieli, którzy w wyniku ogłoszenia upadłości konsumenckiej częstokroć mogą nie uzyskać żadnego zaspokojenia.

Przez jaki czas dłużnik będzie musiał spłacać wierzycieli? |Upadłość Konsumencka Poznań

Co do zasady układ jest zawierany na okres maksymalnie 5 lat. Istnieją jednak przypadki, gdy okres ten może zostać przedłużony. Będzie tak m.in. w sytuacji, gdy w skład masy upadłości wchodzi nieruchomość, która służy do zaspokojenia potrzeb mieszkaniowych dłużnika lub osób pozostających na jego utrzymaniu, a przedłużenie ma na celu zachowanie tej nieruchomości.

Celem takiego rozwiązania jest wyważanie interesów wierzycieli z interesem dłużnika przez zwiększenie szansy zachowania przez dłużnika nieruchomości przy jednoczesnym zaspokojeniu wierzycieli w jak największym stopniu. Stanowi ono połączenie realizacji funkcji windykacyjnej z funkcją socjalną prawa upadłościowego, a także zwiększa elastyczność oraz atrakcyjność instytucji układu (uzasadnienie rządowego projektu ustawy z 28 maja 2021 r. o zmianie ustawy o Krajowym Rejestrze Zadłużonych oraz niektórych innych ustaw, IX kadencja, druk nr 1016).

Kiedy sąd umorzy postępowanie o zawarcie układu? |Upadłość Konsumencka Poznań

Sąd umarza postępowanie w przypadku, gdy:

dłużnik nie realizuje ciążących na nim obowiązków;
w toku postępowania okaże się, że zmieniła się sytuacja zarobkowa i zawodowa dłużnika, przez co trudno mu będzie pokryć koszty postępowania i wykonać układ;
upłynie 6 miesięcy od dnia wydania postanowienia o otwarciu postępowania, a nadzorca nie przedstawi wniosku o zatwierdzenie układu.

Podsumowanie |Upadłość Konsumencka Poznań

Układ konsumencki to nowoczesna i coraz częściej wykorzystywana forma restrukturyzacji zobowiązań osób fizycznych. Choć jego zastosowanie wymaga aktywności i zaangażowania dłużnika, może przynieść znacznie korzystniejsze rezultaty niż tradycyjna upadłość. Wybór tego rozwiązania powinien być jednak poprzedzony analizą sytuacji finansowej i konsultacją z prawnikiem specjalizującym się w prawie upadłościowym.

Jesteś przytłoczony długami, ale nie chcesz dopuścić do likwidacji Twojego majątku? Kancelaria Adwokacka Sieńko Pięta i Partnerzy Adwokat Poznań pomoże Ci ustalić, czy masz szansę na tę formę oddłużenia i w razie potrzeby przeprowadzi Cię przez kolejne etapy postępowania.

Adwokat Piotr Sieńko

Jeśli potrzebujesz pomocy prawnej w tej lub podobnej sprawie, skontaktuj się ze mną pod numerem +48 537 230 390 lub mailowo: kancelaria@sienkoipartnerzy.pl.

Pozdrawiam,

Adwokat Piotr Sieńko

INFORMACJA O AUTORZE ARTYKUŁU – ADWOKAT POZNAŃ PRAWO KARNE

Piotr Sieńko – Adwokat Poznań (Okręgowa Rada Adwokacka w Poznaniu)

mail: kancelaria@sienkoipartnerzy.pl

telefon kontaktowy Adwokat Poznań: +48 537 230 390

www.sienkoipartnerzy.pl

Kancelaria Adwokacka Poznań – Adwokat Poznań Piotr Sieńko

Sprawozdanie z wykonania planu spłaty wierzycieli – obowiązek upadłego konsumenta

23 listopada 202523 listopada 2025

Odpowiada Prawnik Poznań | Adwokat Poznań | Adwokat od upadłości konsumenckiej

W ramach postępowania upadłościowego osoby fizycznej nieprowadzącej działalności gospodarczej, tzw. upadłości konsumenckiej, jednym z kluczowych etapów po ogłoszeniu upadłości jest realizacja planu spłaty wierzycieli, a także złożenie sprawozdania z jego wykonania. Dokument ten stanowi nie tylko formę rozliczenia się przez upadłego z realizacji zobowiązań wynikających z planu, ale również może decydować o ostatecznym umorzeniu pozostałych długów.

Co po likwidacji majątku? |Upadłość Konsumencka Poznań

Po upływie terminu do zgłaszania wierzytelności i przeprowadzeniu likwidacji majątku wchodzącego w skład masy upadłości syndyk ma trzy możliwości. Może złożyć w sądzie:

projekt planu spłaty wierzycieli wraz z uzasadnieniem,
informację, że zachodzą przesłanki do umorzenia zobowiązania upadłego bez ustalenia planu spłaty wierzycieli (w sytuacji, gdy upadły jest niezdolny do dokonywania jakichkolwiek spłat w ramach planu spłaty, przy czym jeżeli niezdolność ta nie ma charakteru trwałego – umorzenie jest warunkowe) albo
informację, że zachodzą przesłanki do odstąpienia od ustalenia planu spłaty lub umorzenia zobowiązań (może tak się stać m.in. w sytuacji, gdy upadły sam doprowadził do swojej niewypłacalności lub w okresie 10 lat przed dniem zgłoszenia wniosku o upadłość było już w stosunku do niego przeprowadzane postępowanie upadłościowe).

Czym jest plan spłaty wierzycieli? |Upadłość Konsumencka Poznań

Plan spłaty wierzycieli to swoisty harmonogram spłat, które musi uregulować upadły. Postanowienie o ustaleniu planu spłaty zawiera:

wyliczenie wierzycieli,
podział funduszy masy upadłości pomiędzy wierzycieli,
ustalenia, czy upadły doprowadził do swojej niewypłacalności lub istotnie zwiększył jej stopień umyślnie lub wskutek rażącego niedbalstwa,
określenie w jakim zakresie i okresie upadły jest obowiązany spłacać zobowiązania oraz jaka część zobowiązań upadłego powstałych przed dniem ogłoszenia upadłości zostanie umorzona po wykonaniu planu spłaty wierzycieli.

Ogólną zasadą jest, że okres spłaty nie jest dłuższy niż 36 miesięcy, jednak w różnych przypadkach może ulegać wydłużeniu lub skróceniu (np. w przypadku ustalenia, że upadły istotnie zwiększył stopień niewypłacalności umyślnie lub wskutek rażącego niedbalstwa, plan spłaty wierzycieli nie może być ustalony na okres krótszy niż 36 miesięcy ani dłuższy niż 84 miesiące).

Przy ustalaniu planu spłaty sąd bierze pod uwagę przede wszystkim możliwości zarobkowe upadłego, potrzeby życiowe upadłego oraz osób pozostających na jego utrzymaniu, a także wysokość zadłużenia.

Sprawozdanie z wykonania planu spłaty wierzycieli |Upadłość Konsumencka Poznań

Podczas wykonywania planu spłaty upadły nie może dokonywać czynności prawnych dotyczących jego majątku, które mogłyby mieć negatywny wpływ na jego zdolność do wykonania planu spłaty, choć w niektórych przypadkach sąd może wyrazić zgodę na dokonanie takiej czynności. Ponadto obowiązkiem upadłego jest coroczne składanie sprawozdania z wykonania planu spłaty wierzycieli za poprzedni rok kalendarzowy. Sprawozdanie takie składa się do końca kwietnia.

Sprawozdanie to powinno zawierać:

osiągnięte przychody,
spłacone kwoty,
nabyte składniki majątkowe o wartości przekraczającej przeciętne miesięczne wynagrodzenie w sektorze przedsiębiorstw bez wypłat nagród z zysku za ostatni kwartał okresu sprawozdawczego, ogłoszone przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego.

Do sprawozdania należy dołączyć kopię złożonego rocznego zeznania podatkowego.

Co się stanie, gdy nie złożysz sprawozdania? |Upadłość Konsumencka Poznań

Złożenie sprawozdania nie jest jedynie formalnością, bowiem niewykonanie tego obowiązku może doprowadzić do uchylenia planu spłaty wierzycieli przez sąd, co w konsekwencji nie pozwala na umorzenie zobowiązań upadłego. Jest to możliwe nie tylko w razie niedochowania terminu złożenia sprawozdania, ale także w przypadku:

zatajenia przychodów lub nabytych składników majątkowych,
dokonania bez zgody sądu czynności prawnej, która mogłaby pogorszyć zdolność do wykonania planu spłaty,
ukrywania majątku,
dokonania czynności prawnej prawomocnie uznanej za dokonaną z pokrzywdzeniem wierzycieli.

Jak wygląda sytuacja po wykonaniu obowiązków z planu spłaty? |Upadłość Konsumencka Poznań

Po wykonaniu obowiązków określonych w planie spłaty umarzane są zobowiązania powstałe przed dniem ogłoszenia upadłości i niewykonane w wyniku wykonania planu spłaty.

Należy jednak pamiętać, że umorzeniu nie podlegają zobowiązania:

o charakterze alimentacyjnym;
wynikające z rent z tytułu odszkodowania za wywołanie choroby, niezdolności do pracy, kalectwa lub śmierci;
do zapłaty orzeczonych przez sąd kar grzywny;
do wykonania obowiązku naprawienia szkody oraz zadośćuczynienia za doznaną krzywdę;
do zapłaty nawiązki lub świadczenia pieniężnego orzeczonych przez sąd jako środek karny lub środek związany z poddaniem sprawcy próbie;
do naprawienia szkody wynikającej z przestępstwa lub wykroczenia stwierdzonego prawomocnym orzeczeniem;
których upadły umyślnie nie ujawnił (jeżeli wierzyciel nie brał udziału w postępowaniu)

Podsumowanie | Upadłość Konsumencka Poznań

Dla upadłego konsumenta wykonanie planu spłaty wierzycieli to ostatni krok na drodze do oddłużenia. Z tego względu do sporządzenia sprawozdania należy podejść z należytą starannością i rzetelnością. Rekomendowane jest gromadzenie dokumentacji potwierdzającej wszystkie spłaty i przychody.

Jeżeli rozważasz starania o upadłość konsumencką lub już znajdujesz się w trakcie postępowania upadłościowego i nie jesteś pewien swojej sytuacji – skontaktuj się z Kancelarią Adwokacką Sieńko Pięta i Partnerzy Adwokat Poznań. Profesjonalna pomoc prawna pomoże Ci zaoszczędzić wiele niepotrzebnych nerwów i kosztów.

Adwokat Piotr Sieńko

Jeśli potrzebujesz pomocy prawnej w tej lub podobnej sprawie, skontaktuj się ze mną pod numerem +48 537 230 390 lub mailowo: kancelaria@sienkoipartnerzy.pl.

Pozdrawiam,

Adwokat Piotr Sieńko

INFORMACJA O AUTORZE ARTYKUŁU – ADWOKAT POZNAŃ PRAWO KARNE

Piotr Sieńko – Adwokat Poznań (Okręgowa Rada Adwokacka w Poznaniu)

mail: kancelaria@sienkoipartnerzy.pl

telefon kontaktowy Adwokat Poznań: +48 537 230 390

www.sienkoipartnerzy.pl

Kancelaria Adwokacka Poznań – Adwokat Poznań Piotr Sieńko

1 2 3 »