listopad 2024

Kiedy i na ile prokurator może zablokować rachunek bankowy? – Adwokat Poznań

Blokada rachunku bankowego przez prokuratora – podstawy prawne, procedura i prawa osób dotkniętych

Blokada rachunku bankowego przez prokuratora jest środkiem stosowanym w celu zabezpieczenia majątku w toku postępowania przygotowawczego. Choć instytucja ta odgrywa kluczową rolę w przeciwdziałaniu przestępczości gospodarczej i finansowej, budzi wiele pytań dotyczących jej podstaw prawnych, procedury oraz praw osób dotkniętych takim działaniem.

Adwokat Piotr Sieńko - Kancelaria Adwokacka Sieńko Pięta i partnerzy Poznań
Adwokat Piotr Sieńko - Kancelaria Adwokacka Sieńko Pięta i partnerzy Poznań

Podstawy prawne blokady rachunku bankowego

Blokada rachunku bankowego przez prokuratora jest możliwa na mocy przepisów z kilku aktów prawnych, jednak najistotniejsze przepisy znajdują się w ustawie z 29 sierpnia 1997 r. Prawo bankowe oraz ustawie z 1 marca 2018 r. o przeciwdziałaniu praniu pieniędzy oraz finansowaniu terroryzmu (inne znajdują się m.in. w ustawie z 5 listopada 2009 r. o spółdzielczych kasach oszczędnościowo-kredytowych czy w ustawie z 29 lipca 2005 r. o nadzorze nad rynkiem kapitałowym).

 

Zgodnie z art. 106a ust. 3 ustawy Prawo bankowe w przypadku powzięcia uzasadnionego podejrzenia, że zgromadzone na rachunku bankowym środki, w całości lub w części pochodzą lub mają związek z przestępstwem skarbowym lub przestępstwem innym niż przestępstwo, o którym mowa w art. 165a lub art. 299 Kodeksu karnego, bank jest uprawniony do dokonania blokady środków na tym rachunku. Co istotne, blokada może nastąpić wyłącznie do wysokości środków, co do których zachodzi takie podejrzenie.

 

We wskazanym wyżej przepisie wyłączono art. 165a (finansowanie przestępstwa o charakterze terrorystycznym) i art. 299 (pranie pieniędzy) Kodeksu karnego, gdyż o tych przypadkach mowa w art. 86 ust. 9 ustawy o przeciwdziałaniu praniu pieniędzy oraz finansowaniu terroryzmu. Wedle tych przepisów prokurator, po otrzymaniu zawiadomienia od Generalnego Inspektora Informacji Finansowej o podejrzeniu popełnienia przestępstwa prania pieniędzy lub finansowania terroryzmu, może postanowieniem wstrzymać transakcję lub dokonać blokady rachunku.

 

Niektóre podmioty mogą także samoistnie dokonać blokady – np. Szef Krajowej Administracji Skarbowej w przypadku podejrzenia, że podmiot kwalifikowany (m.in. osoba fizyczna będąca przedsiębiorcą lub osoba prawna) może wykorzystywać działalność banków lub spółdzielczych kas oszczędnościowo-kredytowych do celów mających związek z wyłudzeniami skarbowymi lub do czynności zmierzających do wyłudzenia skarbowego może zablokować rachunek bankowy na 72 godziny, z możliwością przedłużenia jej na czas oznaczony, nie dłuższy niż 3 miesiące.

Przesłanki zastosowania blokady

Blokada rachunku bankowego jest środkiem o charakterze zabezpieczającym, stosowanym w celu:

  1. Zapobieżenia wyprowadzeniu środków pochodzących z przestępstwa – w szczególności, gdy zachodzi ryzyko ich ukrycia, zniszczenia lub wykorzystania w dalszej działalności przestępczej.
  2. Zabezpieczenia ewentualnych roszczeń majątkowych – na przykład w postaci grzywien, przepadku korzyści majątkowych lub naprawienia szkody wyrządzonej czynem zabronionym.

Przesłanką zastosowania blokady jest uprawdopodobnienie, że środki zgromadzone na rachunku pochodzą z przestępstwa lub są z nim związane. Oznacza to, że prokurator nie musi wykazywać pewności, lecz jedynie wskazać na istnienie konkretnych faktów wskazujących na takie podejrzenie.

Czas trwania blokady

Blokada rachunku może być stosowana na czas określony, maksymalnie przez 6 miesięcy. W praktyce zdarza się jednak, że czas ten nie jest wystarczający na zebranie całego materiału dowodowego, w związku z czym wprowadzona w 2021 roku nowelizacja dopuściła przedłużenie blokady na kolejny czas oznaczony, nie dłuższy niż 6 miesięcy.

 

Zaznaczyć należy, że w wielu przypadkach rachunek bankowy jest w pierwszej kolejności blokowany przez bank, który ma uzasadnione podejrzenie,  że środki zgromadzone na rachunku bankowym w całości lub części pochodzą lub mają związek z przestępstwem. W takim przypadku bank blokuje dostęp do rachunku i niezwłocznie zawiadamia o tej czynności prokuratora. Blokada środków przez bank nie może trwać dłużej niż 72 godziny.

 

W przypadku zakończenia postępowania przygotowawczego lub oddalenia podejrzeń wobec właściciela rachunku, blokada musi zostać natychmiast uchylona.

Środki ochrony prawnej dla właściciela rachunku

Osoba, której rachunek został zablokowany, ma prawo do:

  1. Złożenia zażalenia – Postanowienie o blokadzie rachunku może być zaskarżone w terminie 7 dni od jego doręczenia. Zażalenie rozpatruje sąd właściwy do rozpoznania sprawy.
  2. Ubiegania się o ograniczenie blokady – Np. poprzez uwolnienie części środków na pokrycie kosztów utrzymania, prowadzenia działalności gospodarczej lub innych uzasadnionych potrzeb.

Podsumowanie

Blokada rachunku bankowego przez prokuratora jest jednym z najbardziej inwazyjnych środków zabezpieczających stosowanych w polskim prawie karnym. Choć jej celem jest ochrona interesu publicznego i przeciwdziałanie przestępczości, wymaga zachowania równowagi między skutecznością działań organów ścigania a ochroną praw jednostki. Znajomość procedur i dostępnych środków ochrony prawnej jest kluczowa dla osób dotkniętych takim działaniem.

Adwokat Piotr Sieńko Poznań

Jeśli potrzebujesz pomocy prawnej w tej lub podobnej sprawie, skontaktuj się ze mną pod numerem +48 537 230 390 lub mailowo: kancelaria@sienkoipartnerzy.pl.

 

Zdecydowanie warto skonsultować swoją sprawę z adwokatem, który posiada doświadczenie w danego rodzaju sprawach. Z przyjemnością pomogę Ci zrozumieć wszelkie zagadnienia związane z Twoją sprawą.

 

Pozdrawiam,

Adwokat Piotr Sieńko

Wyrok łączny – korzyści dla skazanego Istota wyroku łącznego – Adwokat Poznań

Wyrok łączny – zasady orzekania i procedura postępowania

Wyrok łączny to orzeczenie sądu, w którym wymierza on skazanemu karę łączną za dwa lub więcej przestępstw objętych jednostkowymi wyrokami skazującymi. Z wnioskiem o wydanie wyroku łącznego może wystąpić skazany (lub obrońca), a także prokurator, przy czym taki wyrok może też wydać sąd z urzędu. Orzekanie w sprawach z wniosku o wydanie wyroku łącznego jest obowiązkiem sądu.

 

Sądem właściwym do wydania wyroku łącznego jest sąd, który wydał ostatni wyrok skazujący w pierwszej instancji, orzekający kary podlegające łączeniu. Jeśli w pierwszej instancji orzekały sądy różnego rzędu, to wyrok łączny wydaje sąd wyższego rzędu (np. gdy w sprawach orzekały odpowiednio sąd okręgowy i sąd rejonowy, to wyrok łączny będzie wydawał sąd okręgowy). W przypadku gdy dochodzi do zbiegu wyroków sądów powszechnego i szczególnego, o karze łącznej orzekać będzie sąd, który wymierzył surowszą karę podlegającą łączeniu.

 

Sąd może zwrócić się do zakładów karnych, w których przebywał skazany, o przekazanie informacji dotyczących warunków rodzinnych, majątkowych i zdrowotnych skazanego, a także informacji o wykonaniu kar orzeczonych w poszczególnych wyrokach i o nadesłanie opinii o zachowaniu się skazanego w okresie odbywania kary. Pomoc profesjonalnego pełnomocnika może być potrzebna do wykazania dowodów oraz przedstawienia argumentacji na poparcie twierdzenia o zasadności wydania przez sąd wyroku łącznego. Obrońca może również złożyć zażalenie na postanowienie o umorzeniu postępowania lub apelację od  wyroku łącznego.

 

Wyrok łączny wydawany jest po przeprowadzeniu rozprawy, na której osobista obecność skazanego nie jest obowiązkowa (może być reprezentowany przez obrońcę), chyba że sąd uzna stawienie się skazanego za konieczne i wezwie go na rozprawę lub zarządzi jego doprowadzenie.

Adwokat Piotr Sieńko - Kancelaria Adwokacka Sieńko Pięta i partnerzy Poznań
Adwokat Piotr Sieńko - Kancelaria Adwokacka Sieńko Pięta i partnerzy Poznań

Warunki formalne

Zgodnie z art. 46 § 1-3 kodeksu karnego wykonawczego, w sytuacji, w której egzekucja grzywny okazała się bezskuteczna lub z okoliczności sprawy wynika, że byłaby ona bezskuteczna, sąd zarządza wykonanie zastępczej kary pozbawienia wolności. Skazany musi złożyć oświadczenie, że nie wyraża zgody na podjęcie pracy społecznie użytecznej zamienionej na podstawie art. 45 kodeksu karnego wykonawczego albo uchyla się od jej wykonania, lub zamiana grzywny na pracę społecznie użyteczną jest niemożliwa lub niecelowa.

 

Wtedy sąd zarządza wykonanie zastępczej kary pozbawienia wolności, przyjmując, że 1 dzień pozbawienia wolności jest równoważny 2 stawkom dziennym grzywny. Niemniej zastępcza kara pozbawienia wolności nie może przekroczyć 12 miesięcy oraz górnej granicy kary pozbawienia wolności za dane przestępstwo. W sytuacji, gdy przepis prawa karnego materialnego nie przewiduje za dane przestępstwo kary pozbawienia wolności (np. tylko karę grzywny, ograniczenia wolności), górna granica zastępczej kary pozbawienia wolności nie może przekroczyć 6 miesięcy. W przypadku grzywny określonej kwotowo, jeden dzień pozbawienia wolności jest równoważny grzywnie w kwocie od 20 do 4.000 złotych.

 

Natomiast zgodnie z art. 46 § 4 kodeksu karnego wykonawczego, w sytuacji, gdy grzywna została uiszczona lub ściągnięta w drodze egzekucji tylko w części albo tylko w części została wykonana w formie pracy społecznie użytecznej, sąd, zarządzając wykonanie zastępczej kary pozbawienia wolności, określa jej wymiar.

 

Jeżeli mimo złożonego oświadczenia na piśmie, skazany uchyla się od wykonania pracy społecznie użytecznej to sąd zarządza wykonanie zastępczej kary pozbawienia wolności.

 

Ponadto w momencie, gdy skazany odbył już część prac społecznych, a uchyla się od wykonania pozostałej części prac, sąd określa wymiar pozostałej do wykonania pracy społecznie użytecznej lub zastępczej kary pozbawienia wolności, kierując się zasadami określonymi w art. 45 § 1 i 3 kodeksu karnego wykonawczego oraz art. 46 § 2-4 kodeksu karnego wykonawczego. (art. 48a § 3 kodeksu karnego wykonawczego.).

Kara łączna i jej wymiar

W wyroku łącznym sąd określa skazanemu karę łączną. Jest to jedna kara, którą sąd orzeka wobec skazanego w miejsce kilku kar jednostkowych wymierzonych za dwa lub więcej przestępstw. Aby to nastąpiło muszą być spełnione wszystkie następujące warunki: 1/ sprawca popełnił dwa lub więcej przestępstw, 2/ nie zapadł jeszcze pierwszy wyrok, chociażby nieprawomocny, co do któregokolwiek z tych przestępstw, 3/ wymierzono za nie kary tego samego rodzaju, albo inne kary podlegające łączeniu. Sąd Najwyższy w wyroku z dnia  22 listopada 2005 r., sygn. akt V KK 129/05 stwierdził, że można wymierzyć karę łączną w wyroku łącznym również w przypadku gdy kary zostały orzeczone odpowiednio za przestępstwo skarbowe i przestępstwo pospolite. Drugi z podanych warunków w przypadku wyroku łącznego będzie spełniony, gdy dopiero po wydaniu co najmniej dwóch wyroków skazujących okaże się, że dotyczą one przestępstw pozostających w  zbiegu realnym.

 

Jak można zauważyć, kary wymierzone za te przestępstwa muszą być tego samego rodzaju (np. dwie terminowe kary pozbawienia wolności) lub kary, które na mocy przepisów szczególnych podlegają łączeniu (np. terminowa kara pozbawienia wolności i kara ograniczenia wolności). W drugim przypadku sąd orzeka łączną karę pozbawienia wolności, przyjmując,  że 1 miesiąc kary ograniczenia wolności równa się 15 dniom kary pozbawienia wolności. Sąd orzekając karę łączną bierze pod uwagę przede wszystkim cele kary w zakresie społecznego oddziaływania, a także cele zapobiegawcze, które ma ona osiągnąć wobec skazanego. We wniosku o wydanie wyroku łącznego warto przytoczyć profesjonalną argumentację przemawiającą za spełnieniem tych celów poprzez wymierzenie skazanemu kary łącznej.

 

Mając na uwadze wszystkie okoliczności wynikające z akt sprawy oraz uzasadnienie wniosku przedstawione przez skazanego, sąd przy łączeniu kar jednostkowych w celu ustalenia wymiaru kary łącznej stosuje przede wszystkim zasadę asperacji (tj. kara wymierzana jest powyżej najsurowszej kary, a poniżej od sumy kar), ale może też zastosować zasadę absorpcji (tj. najwyższa z kar jednostkowych stanowi karę łączną) lub zasadę kumulacji (suma kar jednostkowych składa się na karę łączną). Maksymalny wymiar kary łącznej nie może przekroczyć 810 stawek dziennych grzywny, 2 lat ograniczenia wolności lub 30 lat pozbawienia wolności, przy czym należy mieć na uwadze szczególne przepisy dotyczące sposobu ustalania wymiaru kary.

Korzyści z uzyskania wyroku łącznego

Wyrok łączny może wpłynąć na skrócenie pobytu skazanego w więzieniu, w przypadku gdy sąd w wyroku łącznym wymierzy karę łączną niższą niż suma kar wynikających z wyroków jednostkowych. Jest to niekwestionowana korzyść dla skazanego, ale należy pamiętać, że każdy przypadek jest indywidualny i ocena czy skazany ma szanse na polepszenie swojej sytuacji, a także czy orzeczone wobec niego kary polegają łączeniu i jaką zasada łączenia kar byłaby dla niego korzystna wymaga przeprowadzenia dokładnej analizy.

 

Jeśli sąd wymierzy skazanemu karę łączną niższą od okresu odbytych i połączonych już kar pozbawienia wolności lub równą temu okresowi, sąd zarządza zwolnienie skazanego (jeśli nie odbywa on innej kary pobawienia wolności, która nie była ujęta w wyroku łącznym). Podkreślić należy, że wydaniu wyroku łącznego nie stoi na przeszkodzie fakt odbycia przez skazanego w całości lub w części kar jednostkowych, wchodzących w skład kary łącznej. W tym przypadku, sąd zaliczy mu odbyte kary na poczet kary łącznej i wskaże to w wyroku łącznym.

 

Z chwilą uprawomocnienia się wyroku łącznego, wyroki podlegające połączeniu nie ulegają wykonaniu, w zakresie w jakim są objęte wyrokiem łącznym. Należy mieć na uwadze, iż w przypadku gdy choćby jeden z wyroków będących podstawą wydania wyroku łącznego zostanie uchylony lub zmieniony, to wyrok łączny traci moc. Konieczne będzie wystąpienie z  wnioskiem o wydanie nowego wyroku łącznego, który podobnie jak pierwszy wniosek jest wolny od opłat.

Adwokat Piotr Sieńko Poznań

Jeśli potrzebujesz pomocy prawnej w tej lub podobnej sprawie, skontaktuj się ze mną pod numerem +48 537 230 390 lub mailowo: kancelaria@sienkoipartnerzy.pl.

 

Zdecydowanie warto skonsultować swoją sprawę z adwokatem, który posiada doświadczenie w danego rodzaju sprawach. Z przyjemnością pomogę Ci zrozumieć wszelkie zagadnienia związane z Twoją sprawą.

 

Pozdrawiam,

Adwokat Piotr Sieńko

Zamiana kary grzywny na karę pozbawienia wolności a instytucja ,,wykupienia się’’ z orzeczonej kary – Adwokat Poznań

Zamiana kary grzywny na karę pozbawienia wolności – co warto wiedzieć?

Zamiana kary grzywny na karę pozbawienia wolności to procedura uregulowana w polskim prawie, która może dotknąć osoby niemogące wywiązać się z obowiązku zapłaty nałożonej grzywny. W artykule wyjaśniamy, w jakich sytuacjach sąd zarządza wykonanie zastępczej kary pozbawienia wolności, jakie formalności należy spełnić oraz jakie możliwości mają skazani, aby uniknąć osadzenia w zakładzie karnym. Poruszamy również kwestie związane z instytucją „wykupienia się” z orzeczonej kary, analizując dostępne środki prawne oraz sposoby na uniknięcie kary pozbawienia wolności w praktyce.

Adwokat Piotr Sieńko - Kancelaria Adwokacka Sieńko Pięta i partnerzy Poznań
Adwokat Piotr Sieńko - Kancelaria Adwokacka Sieńko Pięta i partnerzy Poznań

Warunki formalne

Zgodnie z art. 46 § 1-3 kodeksu karnego wykonawczego, w sytuacji, w której egzekucja grzywny okazała się bezskuteczna lub z okoliczności sprawy wynika, że byłaby ona bezskuteczna, sąd zarządza wykonanie zastępczej kary pozbawienia wolności. Skazany musi złożyć oświadczenie, że nie wyraża zgody na podjęcie pracy społecznie użytecznej zamienionej na podstawie art. 45 kodeksu karnego wykonawczego albo uchyla się od jej wykonania, lub zamiana grzywny na pracę społecznie użyteczną jest niemożliwa lub niecelowa.

 

Wtedy sąd zarządza wykonanie zastępczej kary pozbawienia wolności, przyjmując, że 1 dzień pozbawienia wolności jest równoważny 2 stawkom dziennym grzywny. Niemniej zastępcza kara pozbawienia wolności nie może przekroczyć 12 miesięcy oraz górnej granicy kary pozbawienia wolności za dane przestępstwo. W sytuacji, gdy przepis prawa karnego materialnego nie przewiduje za dane przestępstwo kary pozbawienia wolności (np. tylko karę grzywny, ograniczenia wolności), górna granica zastępczej kary pozbawienia wolności nie może przekroczyć 6 miesięcy. W przypadku grzywny określonej kwotowo, jeden dzień pozbawienia wolności jest równoważny grzywnie w kwocie od 20 do 4.000 złotych.

 

Natomiast zgodnie z art. 46 § 4 kodeksu karnego wykonawczego, w sytuacji, gdy grzywna została uiszczona lub ściągnięta w drodze egzekucji tylko w części albo tylko w części została wykonana w formie pracy społecznie użytecznej, sąd, zarządzając wykonanie zastępczej kary pozbawienia wolności, określa jej wymiar.

 

Jeżeli mimo złożonego oświadczenia na piśmie, skazany uchyla się od wykonania pracy społecznie użytecznej to sąd zarządza wykonanie zastępczej kary pozbawienia wolności.

 

Ponadto w momencie, gdy skazany odbył już część prac społecznych, a uchyla się od wykonania pozostałej części prac, sąd określa wymiar pozostałej do wykonania pracy społecznie użytecznej lub zastępczej kary pozbawienia wolności, kierując się zasadami określonymi w art. 45 § 1 i 3 kodeksu karnego wykonawczego oraz art. 46 § 2-4 kodeksu karnego wykonawczego. (art. 48a § 3 kodeksu karnego wykonawczego.).

Uwaga!

W sprawach dotyczących egzekucji grzywien, kar pieniężnych, opłat sądowych i kosztów postępowania w postępowaniu cywilnym, stosuje się przepisy kodeksu postępowania cywilnego o postępowaniu egzekucyjnym. W postępowaniu cywilnym, sąd wymierzając karę grzywny orzeknie jednocześnie – na wypadek niezapłacenia – zamianę grzywny na areszt, licząc jeden dzień aresztu od pięciu złotych do stu pięćdziesięciu złotych grzywny.

Jak uwolnić się od zamiany kary grzywny na zastępczą karę pozbawienia wolności?

Skazany powinien zapłacić grzywnę w trybie natychmiastowym wówczas nie dojdzie do osadzenia w zakładzie karnym.

 

Skazany może także złożyć stosowne zażalenie na zamianę kary grzywny na karę zastępczą (termin 7 dni). Składając zażalenie można kupić sobie trochę czasu na zebranie pieniędzy. W zażaleniu można zadeklarować odbywanie prac społecznych zamiast zastępczej kary pozbawienia wolności. Wraz z zażaleniem warto złożyć wniosek o rozłożenie grzywny na raty. Jeśli okoliczności wskazane we wniosku będą wskazywać na to, że sytuacja skazanego uległa istotnej zmianie i realne jest wykonanie grzywny w ratach jest szansa na uchylenie przez sąd zastępczej kary pozbawienia wolności.

W jaki sposób ,,wykupić się’’ od orzeczonej kary?

W sytuacji, gdy ktoś jest poszukiwany w postępowaniu, które nie zostało jeszcze zakończone wydaniem chociażby nieprawomocnego wyroku, to można starać się o uzgodnienie kary pieniężnej. Należy negocjować z prokuratorem lub sądem i postarać się, by dostać większą karę pieniężną, ale za to uniknąć kary nie wolnościowej (pozbawienia wolności).

 

Jeżeli skazano kogoś na karę pozbawienia wolności z warunkowym zawieszeniem jej wykonania, to w zasadzie można powiedzieć, że miało się szczęście, ponieważ często na wniosek kuratora lub pokrzywdzonego sąd odwiesza wyrok tzn. wydaje postanowienie o zarządzeniu wykonania kary pozbawienia wolności.  Następnie należy postarać się o złożenie wniosku o zamianę kary pozbawienia wolności w zawieszeniu na grzywnę.

 

W celu uniknięcia wykonania kary pozbawiania wolności należy wziąć osobisty udział w posiedzeniu, na którym istnieje możliwość „odwieszenia” jej wykonania.

 

Obowiązujące obecnie przepisy nie przewidują możliwości „wykupienia się” od bezwzględnej kary pozbawienia wolności. W takim przypadku można starać się jedynie złożyć wniosek o odroczenie wykonania kary, o przeniesienie wykonania wyroku za granicę lub o ułaskawienie.

Adwokat Piotr Sieńko Poznań

Jeśli potrzebujesz pomocy prawnej w tej lub podobnej sprawie, skontaktuj się ze mną pod numerem +48 537 230 390 lub mailowo: kancelaria@sienkoipartnerzy.pl.

 

Zdecydowanie warto skonsultować swoją sprawę z adwokatem, który posiada doświadczenie w danego rodzaju sprawach. Z przyjemnością pomogę Ci zrozumieć wszelkie zagadnienia związane z Twoją sprawą.

 

Pozdrawiam,

Adwokat Piotr Sieńko